اجرا اجرا | سقف کامپوزیت چیست؟

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

سقف کامپوزیت چیست؟

سقف‌های کامپوزیت معمولاً از دو ماده پرکاربرد در زمینه مهندسی عمران، یعنی بتن و فولاد تشکیل می‌شوند؛ بنابراین به‌طورکلی می‌توان سقف‌هایی که مقاطع آنها از ترکیب بتن و فولاد (ترکیب مواد دیگر) به‌عنوان المان‌های سازه‌ای مورداستفاده قرار می‌گیرند را سقف‌های کامپوزیت دانست؛ اما لازم است بدانید که به طور خاص در حوزه مهندسی ساختمان، سقف‌های کامپوزیت به سقف‌هایی اطلاق می‌شود که در آنها تیرهای فرعی و بخشی از دال بتنی قرار گرفته روی آنها، توسط المان‌هایی به نام برشگیر به‌صورت یکپارچه عمل می‌کنند. (نمونه‌ای از آن را در ذیل مشاهده می‌نمایید)

نمایی از سقف...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

اجزاء تشکیل‌ دهنده‌ ی سقف کامپوزیت فلزی

▪️ برشگیرها

به‌طورکلی در سقف‌های کامپوزیت، برشگیرها مهم‌ترین نقش را دارند به عبارتی ایجاد پیوستگی و یکپارچگی در عملکرد دو بخش اصلی سازه‌ای دیگر، یعنی بتن (دال بتنی) و تیرهای فولادی سازه را بر عهده دارد. درواقع، یکپارچگی و پیوستگی ایجادشده توسط برشگیرها بین فولاد و بتن، باعث تشکیل مقطع “کامپوزیت مرکب” می‌گردد. برای درک بهتر عملکرد برشگیرها در سقف‌های کامپوزیت مرکب به شکل زیر توجه نمایید.

بخشی از تیر و ناودانی برشگیر متصل به آن

در این شکل که ساختار کلی برشگیرها در سقف‌های کامپوزیت سنتی (معمولی) را نشان...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

▪️ بتن

بتن مورداستفاده در سقف‌های کامپوزیت، از نوع معمولی با مقاومتی حدود 200 تا 350 کیلوگرم بر سانتی‌متر مربع می‌باشد و تفاوت خاصی بین ویژگی‌های موردنیاز برای بتن مورداستفاده در سقف کامپوزیت با دیگر اعضای سازه‌ای وجود ندارد.

البته مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ویرایش 1401، در بند 10-2-8-1-2 به بیان ضوابط و محدودیت مقدار مقاومت بتن، میلگردها و مقطع فولادی (تیرها) مقاطع مختلط (کامپوزیت) میپردازد.

لازم به ذکر است که مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ویرایش 1399، در مورد اعضای مقاوم در برابر زلزله برای سازه های با شکل پذیری کم، متوسط و زیاد مقرر می...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

مراحل اجرای سقف کامپوزیت

1. عملیات جوشکاری تیرهای اصلی و فرعی

در سازه‌های فولادی، در صورت جوشی بودن اتصالات، بخش عمده‌ای از عملیات جوشکاری به اتصال تیرهای اصلی و فرعی سازه مربوط می‌شود. تیرهای اصلی سازه، تیرهایی هستند که ستون‌های سازه را به یکدیگر متصل می‌نمایند و تیرهای فرعی که جزئی از مقطع کامپوزیت (مختلط) محسوب می‌شوند، همانطور که در شکل زیر ملاحظه می‌نمایید، بین تیرهای اصلی قرارگرفته و ارتباطی با ستون‌های سازه پیدا نخواهند کرد.

تیرهای اصلی و فرعی سازه-سقف عرشه فولادی...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

3. قالب‌‌ بندی سقف کامپوزیت

اولین مرحله از اجرای عملیات قالب‌بندی در سقف‌های کامپوزیت سنتی، قراردادن مهارهای چوبی (چهارتراش) و تنظیم آن با استفاده از گوه است که این چهارتراش ها نقش مهار و نگهداری از قالب اصلی سقف را دارند. یکی از مزیت‌های سقف کامپوزیت معمولی، استفاده از جان تیرهای فرعی به‌عنوان بخشی از سیستم نگهداری قالب اصلی است. به‌طوری‌که در شکل زیر مشاهده می‌نمایید، چهارتراش‌هایی بین جان تیرهای فرعی قرارگرفته و موقعیت (ارتفاع قرارگیری) چهارتراش نیز به‌وسیله قطعات کوچکتری (گوه و…)، بر مبنای ضخامت قالب اصلی، به‌گونه‌ای که با تیرهای فرعی در یک تراز قرار گیرند، تنظیم گردیده است.

فواصل و تعداد قالب های چوبی باید به‌گونه‌ای باشد که قالب توانایی تحمل تنش های ناشی از...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

4. میلگردگذاری

در سقف کامپوزیت نیز مانند دیگر بخش‌های سازه، میلگرد گذاری مطابق نقشه‌های اجرایی ارائه شده توسط مهندس طراح صورت می‌گیرد و به‌منظور پوشش کامل میلگرد توسط بتن، از لقمه های بتنی یا اسپیسرها (Spacer) استفاده می‌شود که نمونه‌ای از این قطعات را در اشکال بالا نیز ملاحظه می‌نمایید. در شکل زیر، نمایی نزدیک از سقف کامپوزیت، قبل از بتن‌ریزی را ملاحظه می‌نمایید.

اسپیسرها در سقف کامپوزیت معمولی

5. بتن ریزی سقف و قالب‌برداری

پس از پایان عملیات میلگردگذاری سقف کامپوزیت، ابزار، ماشین‌آلات و… به‌منظور شروع عملیات...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

نکات تکمیلی در طراحی سقف‌های کامپوزیت

در بعضی از مواقع که بارهای وارد بر سقف‌های کامپوزیت مانند مراکز اداری، دانشگاهی و… قابل‌توجه است، ممکن است استفاده از مقاطع لانه‌زنبوری به دلیل ممان اینرسی بالای این مقاطع، صرفاً به‌عنوان تیرهای فرعی در سقف‌های کامپوزیت توسط طراحان پیشنهاد ‌گردد؛ اما لازم به ذکر است که تیرهای ساخته‌شده از این مقاطع، عموماً در نواحی میانی و نواحی تکیه‌گاهی نیاز به تقویت دارند. در ذیل نمایی از سقف کامپوزیت معمولی یا سنتی و همینطور سقف عرشه‌فولادی که در آن‌ها از تیرهای لانه‌زنبوری به‌عنوان تیرهای فرعی استفاده شده است را مشاهده می‌نمایید.

[IMG alt="استفاده از تیر لانه زنبوری در سقف...

*SHAKIBAgh* · 28/6/26

نتیجه گیری

سقف های کامپوزیت یکی از انواع سقف هایی است که امروزه در سازه های فولادی کاربرد وسیعی دارد. در سقف کامپوزیت از دو نوع مصالح فولاد و بتن مسلح استفاده میشود که تیرهای فولادی برای جبران ضعف کشش بتن در ناحیه کششی سقف مورداستفاده قرار میگیرد. پس از گیرش بتن رویه، دال بتنی و مقاطع فولادی به صورت مختلط عمل میکنند.

برای اتصال مناسب تیرهای فولادی و بتن سقف، از برشگیرهای ناودانی فولادی استفاده میشود. سقف های کامپوزیت به دو روش با شمع‌بندی و بدون شمع‌بندی اجرا میشوند که هرکدام از این روش ها معایب و مزایای خاص خود را دارند. برای طراحی سقف کامپوزیت فلزی نیاز است تا با رجوع به مبحث دهم مقررات ملی ساختمان ابتدا مقاومت خمشی و برشی المان های سقف کنترل و بررسی شود. سپس نسبت...

اجرا اجرا | سقف کامپوزیت چیست؟

SHAKIBAgh

سقف کامپوزیت چیست؟

امضا : SHAKIBAgh

SHAKIBAgh