آموزشی سبک‌شناسی و انواع سبک در ادبیات

[Sydney]

سبک‌ شناسی در ادبیات، بررسی ویژگی‌ها و شیوه بیان نویسندگان و شاعران در آثار ادبی است. در سبک‌ شناسی ادبی، آثار ادبی بر اساس شباهت‌های زبانی، فکری و هنری دسته‌بندی و تحلیل می‌شوند. در این مطلب بررسی می‌کنیم که سبک شناسی در ادبیات چیست و سبک شناسی ادبی را به طور کامل توضیح می‌دهیم. همچنین به معرفی سبک‌های ادبی ادبیات فارسی و مشخصات هریک از آن‌ها می‌پردازیم. علاوه بر این موارد، برای هرکدام از سبک‌های ادبی مثال‌هایی منثور نیز می‌آوریم تا به درک آموزش کمک کند.​

 

[Sydney]

سبک شناسی در ادبیات چیست؟​

منظور از سبک ادبی شیوه خاص یک اثر ادبی یا آثار ادبی است و به مجموعه ویژگی‌هایی که شاعر یا نویسنده در نحوه بیان اندیشه خود به کار می‌گیرند، سبک ادبی می‌گویند. به تعداد هر مؤلف در ادبیات سبک ادبی وجود دارد؛ اما در عین تفاوت‌های همه آثار ادبی با یکدیگر، شباهت‌هایی نیز بین برخی از آثار ادبی وجود دارد که می‌توانیم آن آثار را در یک سبک ادبی قرار بدهیم. مکتب‌ها و سبک‌های ادبی معمولاً محصول اوضاع سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و... زمانی است صاحبان آن مکتب‌ها و سبک‌های ادبی در آن می‌زیسته‌اند.

---

ویژگی سبکی در ادبیات چیست؟​

هر سبک ادبی از نظر سه ویژگی مهم...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

انواع سبک شناسی در ادبیات​

می‌توانیم از دیدگاه‌های مختلفی، سبک‌های ادبی را به انواع مختلفی طبقه‌بندی کنیم. مبناهای طبقه‌بندی سبک‌های ادبی از نظر ارسطو را در فهرست زیر آورده‌ایم:

• بر اساس نام مؤلف (شاعر یا نویسنده): مانند سبک بیهقی، سبک حافظ
• بر اساس دوره تاریخی تألیف اثر: مانند سبک دوره مشروطه، سبک دوره صفوی
• بر اساس موضوع و نوع: مانند سبک حماسی، سبک عرفانی
• بر اساس منطقه جغرافیایی: مانند سبک خراسانی، سبک آذربایجانی
• بر اساس مخاطب اثر: مانند سبک عامیانه، سبک عالمانه
• بر اساس هدف: مانند سبک...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

سبک شناسی شعر در ادبیات​

محمدتقی بهار مشهور به ملک‌الشعرای بهار که یکی از مهم‌ترین ادبای فارسی در زمینه سبک‌شناسی است، شعر فارسی را به شش سبک و دوره تقسیم کرده است که در فهرست زیر آن‌ها را معرفی کرده‌ایم.

1. سبک خراسانی یا ترکستانی (از آغاز شعر فارسی تا قرن ششم)
2. سبک عراقی (از قرن ششم تا قرن دهم)
3. سبک هندی (از قرن دهم تا قرن سیزدهم)
4. سبک بازگشت ادبی (در طول قرن سیزدهم)
5. سبک دوره مشروطه
6. سبک دوره معاصر

---

سبک شناسی نثر...​

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

سبک شناسی دوره خراسانی​

اولین آثار نظم فارسی بعد از اسلام، ابتدا در سیستان و بعد در خراسان بزرگ (خراسان کنونی، افغانستان، تاجیکستان، ترکستان و ماوراءالنهر) پدید آمدند. به سبک ادبی این آثار سبک خراسانی می‌گوییم و چون در دوره حکومت سامانیان بوده است، سبک سامانی نیز نام دارد. البته خود سبک خراسانی بر اساس زمان به سه سبک فرعی سامانی، غزنوی و سلجوقی (سبک بینابین) تقسیم می‌شود.
رودکی، فردوسی و ناصرخسرو معروف‌ترین ادبای سبک خراسانی‌اند.

---

ویژگی‌های نثر سبک خراسانی​

در این بخش ویژگی‌های نثر سبک خراسانی را در دو دوره سامانی و غزنوی - سلجوقی معرفی می‌کنیم.

ویژگی‌های نثر دوره...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

سبک دوره دوم (سده‌های پنجم و ششم)​

در قرن پنجم و ششم در همان حال که شاعران خراسان و سیستان سرگرم رونق‌بخشی سبک تازه بودند، در شمال غرب ایران دسته‌ای نو از شاعران ظهور کردند. این دسته از شاعران معروف آذربایجان مانند خاقانی و نظامی بودند که سبک شعر فارسی را از سبک رایج در آن زمان، متمایز کردند. یکی دیگر از مراکز مهم شکل‌گیری شیوه خاصی از شعر فارسی، عراق عجم (اصفهان، همدان، ری و...) بود. سبک شعر در نیمه دوم قرن ششم و ابتدای قرن هفتم دچار تحول شد و مقدمه ظهور سبک «عراقی» شد.
مشهورترین ادبای این سبک بیهقی، باباطاهر، ناصرخسرو، فرخی سیستانی و خیام هستند.

ویژگی‌های نثر سده پنجم و ششم:
استفاده از آرایه‌های ادبی در نثر مانند...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

سبک شناسی سبک عراقی​

سبک عراقی در سده‌های هفتم، هشتم و نهم در ادبیات فارسی سبک غالب بود. مشهورترین ادبای این سبک سعدی، مولانا، حافظ، عبید زاکانی و جامی هستند.

ویژگی‌های زبانی نثر عراقی:
ضعیف شدن و از بین رفتن نثر فنی در قرن هفتم و هشتم
جایگزین شدن نثر ساده در اکثر کتاب‌ها به جای نثر فنی (نثر ساده این دوره، بلیغ و فصیح نیست.)
بازنویسی کتاب‌های مشکل به نثر ساده
رواج تاریخ‌نویسی به اسلوب ساده (البته نمونه‌هایی نیز با نثر پیچیده)
حاشیه‌نویسی‌های زیاد بر کتاب‌های تاریخ قدیمی و به نثر ساده
ورود کلمات بیگانه از قبایل ترک و مغول (به ویژه در دوره تیمور که البته بی‌دوام بود.)
ضعف و سستی در ساخت دستوری جمله‌های نثر

---

...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[Sydney]

سبک شناسی سبک هندی​

از ابتدای قرن یازدهم تا اواسط قرن دوازدهم هجری قمری، سبک هندی (سبک دوره صفوی) سبک ادبی رایج در ادبیات فارسی بود. بها ندادن دربار صفوی به مدح و ثنای شاعران و در تضاد بودن حکومت آن‌ها با آمیزه‌های عرفانی باعث شد شعر در این دوره از محیط درباری و خواص خارج شود و در دست عامه مردم قرار بگیرد و شاعران به مضمون‌آفرینی روی بیاورند. ادبای مهم این سبک وحشی بافقی، صائب تبریزی، کلیم کاشانی و بیدل دهلوی هستند‌.

---

انواع نثر در دوره سبک هندی​

در آثار ادبی منثور دوره هندی با سه نوع نثر روبه‌رو هستیم که آن‌ها را در فهرست زیر آورده‌ایم و در ادامه، هرکدام را با مثال...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.