تک سلولی‌ها پروتوزوآ

[جآنآ]

تک یاخته ها عمدتاً با تاژک، مژک و پای کاذب حرکت می‌کنند. در حالی که بحث‌های قابل توجهی در مورد طبقه‌بندی تک یاخته ها ناشی از تنوع مطلق آن‌ها وجود داشته است اما در یک سیستم در حال حاضر هفت «شاخه» (Phylum) شناخته شده‌ تحت سلسله یا «فرمان‌رو» (Kingdom) تک یاخته ای وجود دارد: تک یاخته ها مانند گیاهان و حیوانات، می‌توانند هتروتروف یا اتوتروف باشند.

 

[جآنآ]

اتوتروف‌هایی مانند «اوگلنا» (Euglena) قادر به تولید انرژی خود با استفاده از فتوسنتز هستند، در حالی که پروتوزوآهای هتروتروف با استفاده از قیف دهان مانند، غذا را با نوعی فاگوسیتوز می‌بلعند. تک یاخته ها به طور عمده به صورت غیرجنسی تولید مثل می‌کنند اما برخی از پروتوزوآ قادر به تولید مثل جنسی هستند.

پروتوزوآ با توانایی جنسی شامل گونه‌های بیماری‌زا مانند Plasmodium falciparum ،Toxoplasma gondii ،Trypanosoma brucei Giardia duodenalis و گونه‌های لیشمانیا هستند. سیلیوفورا یا «مژکداران» (Ciliates یا Ciliophora)، تک یاخته های بزرگی هستند و گروهی از آغازیان محسوب می‌شوند که از مژه‌های خود، برای جابجایی استفاده می‌کنند. به عنوان مثال می‌توان به پارامسیوم، استنتورها و وورتیسل اشاره کرد.

 

[جآنآ]

مژکداران تقریباً در همه آب‌های طبیعی همچون اقیانوس‌ها، دریاچه‌ها و تالاب‌ها یافت می‌شوند و به منظور حرکت دادن ارگانیسم، به صورت ریتمیک ضربه می‌زنند. بسیاری از مژکداران دارای تری‌کوسیست هستند که اندامک‌هایی مانند نیزه‌اند و می‌توانند برای گرفتن طعمه، لنگر انداختن یا دفاع، تخلیه شوند. مژکداران قادر به تولید مثل جنسی هستند و از دو هسته منحصر به فرد مژک‌دار استفاده می‌کنند، یک هسته بزرگ برای کنترل متابولیسم طبیعی و یک ریز هسته جداگانه که وارد میوز می‌شود.

 

[جآنآ]

نمونه‌هایی از مژکداران پارامسی و ورتیسلا هستند که ساقه دارند و تتراهیمنا هستند که به احتمال زیاد از نوترکیبی میوزی برای ترمیم آسیب DNA حاصل در شرایط استرس‌زا استفاده می‌کنند. آمبوزوآ از سودوپودیا از جریان سیتوپلاسمی برای حرکت در محیط خود استفاده می‌کنند. «انتاموبا هیستولیتیکا» (Entamoeba Histolytica) علت اسهال خونی آمیبی است و به نظر می‌رسد که میوز نیز انجام می‌دهد.