بیوگرافی کاوه آهنگر کیست | همه چیز درباره داستان ضحاک و کاوه

[جآنآ]

کاوه آهنگر، قهرمان اسطوره‌ای ایران در روایت‌های حماسی و نماد قیام علیه ضحاک است.
کاوه آهنگر یکی از برجسته‌ترین چهره‌های اسطوره‌ای و حماسی در فرهنگ و ادبیات ایران است که نامش با مفاهیمی همچون دادخواهی، مقاومت و قیام علیه ستمگره خورده است. این شخصیت نمادین، بازتاب‌ دهنده روح جمعی ایرانیان در برابر ظلم و بی‌عدالتی به شمار می‌رود. قیام کاوه آهنگر، قیام فردی از میان مردم است؛ دادخواهی ناشناخته که حکومت هزار ساله پادشاهی مقتدر به نام را به پشتیبانی فریدون و مردم از میان برمی‌دارد. برای آشنایی با داستان کاوه آهنگر، جایگاه او در تاریخ و فرهنگ ایران و... ادامه این مقاله را از دست ندهید.

 

[جآنآ]

کاوه آهنگر که بود؟​

انسان‌ نیازهای روانی و آرزوهای خود را در اسطوره‌ها جست‌و‌جو می‌کند و اسطوره کاوه آهنگر نیز جدا از این مسئله نیست. در واقع، اساطیر انعکاس پدیده‌های اجتماعی و طبیعی و عکس‌العمل‌های روانی انسان نسبت به آن‌ها هستند. شباهت‌های حیرت‌آوری میان ناخودآگاه جمعی یک قوم و اسطوره‌های آن وجود دارد. اسطوره‌ها می‌توانند با توجه به نقش و کاربردشان میان مردم زمانه‌های مختلف، صورت‌های متفاوتی به خود بگیرند. کاوه آهنگر نیز نماد قیام مردمی در جست‌و‌جوی آزادی و عدالت است که آرزو دارند پادشاهی و قدرت در دستان کسی باشد که رنج بزرگ او، رنج مردمان سرزمینش باشد.

 

[جآنآ]

رابطه میان تاریخ و اسطوره، واقعیت و افسانه در بسیاری نقاط محو و کشف‌ناشدنی است. تاریخ‌نگاران عرب و ایرانی‌هایی همچون حکیم فردوسی تاریخ خود را بر اساس خدای‌نامه‌ها بنا نهاده‌اند که تاریخ درباری دوره ساسانی است. بنابراین تفسیر‌های جدیدتری از حوزه اسطوره دارند که بسیاری از وجوه مشترک آن‌ها از خدای‌نامه‌ها سرچشمه گرفته‌ است. در واقع در هر دوره‌ای، تاریخ آغازین بر اساس دیدگاه‌های آن دوره تفسیر می‌شده است و خدای‌‌نامه‌ها نیز متاثر از دوره ساسانی هستند. بر این اساس بسیاری از اسطوره‌ها، کاملا زمینی به قلمرو انسانی آمده‌اند بدون آن‌که از ویژگی‌های افسانه‌ای آن‌ها کاسته شود.

 

[جآنآ]

بر همین اساس در گذر زمان نسب خاندان‌های بزرگ روز، به پهلوانان دوران افسانه‌ای پیوند زده و بسیاری از رویدادهای تاریخی دوره اشکانیان و ساسانیان به دوره پیش از تاریخ بازگشت داده شده است و به طبع، برخی اوقات شخصیت‌های تاریخی این دوره نیز وارد داستان‌های پهلوانان دوران اسطوره شده‌اند. برخی تفسیرها بر این باورند که کاو آهنگر نیز بعدها به اسطوره و داستان‌‌های حماسی وارد شده است.

دادخواهی کاوه آهنگر در برابر ضحاک
از دیدگاه‌ بهرام بیضایی، کاوه آهنگر نه به عصر حماسه بلکه به دوره ساسانیان تعلق دارد؛ چراکه در اوستا و متن‌های دوره پهلوی...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[جآنآ]

عده‌ای عیاران را سازمان یا گروهی از توده مردم معترض به‌سختی‌ها و نابرابری‌های طبقه حاکم می‌دانستند و در جایی دیگر از آنان با عنوان کسانی یاد شده که راهداری می‌کردند، از توان‌گران می‌دزدیدند و به درویشان می‌بخشیدند. جایی آمده است که آنان گاهی با امیری بر ضد دشمن و گاهی با مردم برای برانداختن امیر ظالم همراه می‌شدند و بعدها در جا‌به‌جایی قدرت در تاریخ ایران نقش مهمی داشتند. در واقع، این باور وجود دارد که کاوه آهنگر بعدها متاثر از داستان‌ها و شخصیت‌های عیاری به حلقه زنجیره‌وار اسطوره‌ها اضافه شده است و کاوه آهنگر همان عیار و پهلوانی است که می‌آید و شاه ستمگر را از سلطنت برمی‌دارد. نمونه‌های بسیاری از این دست داستان‌های عیاری و پهلوانی در دوره‌های بعدی دیده می‌شوند.

 

[جآنآ]

کاوه آهنگر در شاهنامه​

جمشید شاه پس از ۷۰۰ سال پادشاهی، فر ایزدی شاهان را به‌دلیل غرور و خودبینی از دست می‌دهد. ضحاک که با فریب اهریمن و کشتن پدر خود مرداس، پادشاه دشت نیزه‌وران (سوریه امروزی) شده بود، از موقعیت متزلزل جمشید شاه در ایران استفاده و به ایران حمله می‌کند. در روایت‌ها آمده است که او جمشید را به دو نیم می‌کند و برتخت شاهی می‌نشیند. ضحاک برای به‌دست آوردن فر ایزدی، دختران جمشید را به همسری می‌گیرد. در ادامه، اهریمن در شکل خوالیگری ضحاک را وا می‌دارد تا طعم گوشت را بچشد و به او خوالیگری می‌آموزد. اهریمن در ازای پاداش این آموزش از ضحاک می‌خواهد تا بر شانه‌های او بوسه بزند و بر اثر آن مارهایی بر دوش ضحاک می‌روید. ضحاک هرچند با پذیرفتن آرا و دعوت اهریمن بنده...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[جآنآ]

در همین میان، شخصیت کاوه آهنگر به داستان وارد می‌شود. بر طبق روایت شاهنامه، کاوه مردی آهنگر است و زمانی به اعتراض برمی‌خیزد که تنها پسر باقی مانده‌ او از میان ۱۸ پسر به قتلگاه ضحاک می‌رود. ضحاک آگاه از سرنوشت خویش، از بزرگان دربار می‌خواهد تا به دادگری و بخشندگی او گواهی دهند و همه از ترس چنین می‌کنند. در همین زمان، کاوه آهنگر برای اعتراض خود به دربار می‌آید. ضحاک که سخت ترسیده است، دستور می‌دهد تا تنها پسر کاوه را آزاد کنند و در عوض از او می‌خواهد تا نامه‌ای را امضا کند که به دادگری او گواه می‌دهد. کاوه آهنگر نامه را پاره می‌کند و بیرون می‌رود. ضحاک بر اساس روایت، در برابر کاوه آهنگر خاموش می‌ماند و در پاسخ به این پرسش که چرا هیچ نکرد، از کوهی با ماهیت مبهم سخن می‌گوید که میان او و کاوه...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[جآنآ]

کاوه آهنگر پیش‌بند چرمی خود را به سر نیزه می‌زند و با فریاد دادگری مردم را به گرد خود جمع می‌کند و به‌ دنبال فریدون می‌رود. شاهنامه حضور کاوه را تا جایی ادامه می‌دهد که به بارگاه مخفی فریدون می‌رسد؛ این در حالی‌ است که بسیاری روایت‌ها از کاوه به‌عنوان سرلشکر سپاهیان فریدون در حمله به ضحاک یاد می‌کنند.

عکاس: نامشخص / collections.lacma.org
در ادامه داستان شاهنامه، فریدون با دیدن مردم و کاوه آهنگر به نزد مادرش فرانک می‌رود و حقیقت را درباره مرگ پدر و دایه‌ خود، برمایه جست‌و‌جو می‌کند و از او اجازه می‌خواهد تا...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[جآنآ]

در این میان، نگاه دیگری نیز وجود دارد که وجود قیامی از سوی مردم به رهبری آهنگری ستم دیده را در آن شرایط و بستر تاریخی امکان‌پذیر می‌داند؛ چراکه خاستگاه اساطیر را اندیشه مردم آن زمان و پدیده‌های اجتماعی می‌بیند. این نگاه با تکیه بر آغاز شاهنامه، شکل‌گیری بسیاری از نخستین‌ها را پر رنگ می‌کند که نشان‌دهنده به وجود آمدن شهرها است. در واقع، شکل‌گیری همه آنچه که لازمه زندگی جمعی انسان‌ها است، در روندی از زمان کیومرث آغاز و در دوره جمشید به اوج خود می‌رسد؛ همچون پدید آمدن پوشاک، کشاورزی، آهنگری، کشتی‌سازی، وجود هنرمندان، اشکال ابتدایی ریاضیات و نجوم و غیره؛ پس در این دیدگاه در زمانه ضحاک ما با پدیده شهر روبه‌رو هستیم که‌ می‌تواند با خود شکل‌هایی از پدیده‌های مدرن مانند قیام مردمی و انقلاب را...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[جآنآ]

از سویی گفته می‌شود که درفش نبرد اسکندر شبیه درفش‌هایی است که روی سکه‌های پارسی دوران سلوکیان و اشکانیان نقش شده و نوشته‌هایی نیز به خط پهلوی روی آن‌ها موجود است. روی سکه سر شاه و پشت سکه در وسط، آتشدانی دیده می‌شود که در بالای آن نقش هرمزد (شاه ساسانی) است. در سمت چپ آتش‌دان، شاه در حال نیایش ایستاده و در سمت راست درفشی مربع روی نیزه است. روی این شیء مربعی شکل تصویری به‌ شکل X (صلیب آندریاس) وجود دارد و از پایین‌ترین ضلع مربع چهار منگوله آویزان است. برخی سکه‌ها در جزییات متفاوت‌ هستند. در بعضی منگوله‌ها نیز آتش‌دانی وجود ندارد و صرفا تصویر شاه با نیزه یا گرزی در دست مشاهده می‌شود.
[IMG alt="سکه‌ای مربوط به دوره...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.