بزرگان تاریخ بزرگان تاریخ ایران| خشایارشا - پادشاه هخامنشی در جنگ‌های ایران و یونان

[FROSTBITE]

تصور کن یه صبح زود کنار یه دریا ایستادی. مه روی آب خوابیده. کم‌کم از دل مه یه چیز عجیب بیرون میاد… نه، یه کشتی نیست… صدها کشتیه. پشتشون هزاران سرباز. صدای طبل جنگ میاد. پرچم‌ها تو باد می‌رقصن. و وسط همه این‌ها یه اسم داره زمزمه میشه: خشایارشا.
پادشاهی که می‌خواست کاری بکنه که هیچ‌کس قبلش نکرده بود؛ با بزرگ‌ترین ارتشی که اون زمان دنیا به خودش دیده بود، از آسیا راه بیفته و بره سراغ یونان.

اما داستان خشایارشا فقط یه جنگ ساده نیست.

 

[FROSTBITE]

داستان یه شاهه که روی تخت یکی از بزرگ‌ترین امپراتوری‌های تاریخ نشست…
داستان غرور، انتقام، اشتباهات بزرگ، و لحظه‌هایی که مسیر تاریخ رو عوض کردن.

یه جایی وسط این داستان، یه مشت سرباز یونانی جلوی یه تنگه باریک ایستادن و گفتن:«بیاین… اگر می‌تونین رد بشین.»

و خشایارشا هم اومد ولی با یه ارتش که میگن صدها هزار نفر بودن.
ولی قصه همیشه اونجوری که شاه‌ها فکر می‌کنن جلو نمی‌ره…

حالا بیا از اول شروع کنیم.

 

[FROSTBITE]

پسری که قرار نبود پادشاه بشه​

خشایارشا حدود سال ۵۱۸ قبل از میلاد به دنیا اومد. پدرش همون داریوش بزرگ بود؛ شاهی که امپراتوری هخامنشی رو حسابی گسترش داده بود. مادرش هم آتوسا، دختر کوروش بزرگ.
پس از نظر خون و خاندان، خشایارشا خیلی جایگاه خاصی داشت.

اما یه نکته جالب هست:
خشایارشا در واقع پسر اول داریوش نبود.

 

[FROSTBITE]

داریوش چند تا پسر داشت که از خشایارشا بزرگ‌تر بودن.
طبق رسم معمول، باید یکی از اون‌ها شاه می‌شد. ولی اینجا سیاست و خانواده دست به دست هم دادن.
آتوسا فقط یه ملکه معمولی نبود؛ دختر کوروش بزرگ بود. یعنی خاندان اصلی هخامنشی. خیلی‌ها معتقدن همین باعث شد دربار کم‌کم به سمت خشایارشا متمایل بشه.

داریوش هم آخر سر تصمیمش رو گرفت: ولیعهد خشایارشا

این یعنی از همون جوونی، همه می‌دونستن یه روز قراره بزرگ‌ترین امپراتوری دنیا دست این مرد بیفته.

 

[FROSTBITE]

امپراتوری‌ای که نصف دنیا بود​

وقتی داریوش بزرگ هنوز زنده بود، امپراتوری هخامنشی از یه طرف به رود سند در هند می‌رسید و از اون طرف به مصر و لیبی.
یعنی یه قلمرو عظیم با ده‌ها قوم، زبان، فرهنگ و شهر.
اداره کردن همچین چیزی کار ساده‌ای نبود. برای همین داریوش سیستم فوق‌العاده‌ای ساخته بود:
ساتراپی‌ها (استان‌ها)، جاده شاهی، مالیات منظم، و یه ارتش عظیم.

 

[FROSTBITE]

خشایارشا وقتی جوون بود، همه این‌ها رو از نزدیک می‌دید.
جلسه‌های دربار، فرمانده‌های نظامی، سیاستمدارها، سفیرها… در واقع داشت کارآموزی پادشاهی می‌گذروند.
اما یه مشکل بزرگ هم وجود داشت: یونان.
چند سال قبل‌تر، بعضی از شهرهای یونانی علیه ایران شورش کرده بودن و داریوش برای تنبیهشون جنگی راه انداخت. نتیجه‌اش همون نبرد معروف ماراتون شد… جایی که ارتش ایران شکست خورد.
داریوش تصمیم داشت دوباره به یونان حمله کنه اما قبل از اینکه بتونه این کار رو بکنه… مرگ به سراغش اومد.
و حالا نوبت خشایارشا بود.

 

[FROSTBITE]

تاجی که با شورش شروع شد​

سال ۴۸۶ قبل از میلاد که داریوش مرد و خشایارشا پادشاه شد.
اما هنوز تاج روی سرش درست جا نگرفته بود که خبرهای بد رسید.

مصر شورش کرده بود.

 

[FROSTBITE]

برای هر پادشاه تازه‌ای، این بدترین شروع ممکنه. اگر اول کار ضعیف به نظر بیای، بقیه استان‌ها هم وسوسه می‌شن شورش کنن.
خشایارشا سریع دست به کار شد و با ارتش رفت مصر و شورش رو با قدرت خوابوند. بعدش هم یه پیام واضح فرستاد:
امپراتوری هنوز محکم سر جاشه.
بعد از مصر، بابل هم دردسر درست کرد. اونجا هم شورش شد.

 

[FROSTBITE]

خشایارشا این یکی رو هم سرکوب کرد. حتی بعضی منابع میگن بعدش قدرت کاهنان بابل رو محدود کرد تا دیگه دردسر درست نکنن.
حالا بعد از چند سال، اوضاع آروم شده بود و یه موضوع قدیمی دوباره روی میز برگشت… یونان.

 

[FROSTBITE]

تصمیمی که دنیا رو تکون داد​

تو دربار هخامنشی یه بحث جدی شکل گرفته بود.
بعضی‌ها می‌گفتن:«بی‌خیال یونان. اونجا شهرهای کوچیک و فقیرن. ارزشش رو نداره.»
اما یه گروه دیگه نظر متفاوتی داشتن و اون‌ها می‌گفتن:«شکست ماراتون هنوز لکه روی امپراتوریه. باید جبران بشه.»