سخن بزرگان سخن بزرگان | الیف شافاک

[~•°REZ-FA°•~]

آنتونیو گرامشی، روشنفکرِ ایتالیایی و متفکر سیاسی که توسط موسولینی دستگیر شد، در سلولِ زندانِ خود نوشت: «بحرانِ ایجادشده دقیقاً حاکی از این واقعیت است که سنت قدیم دارد می‌میرد و سنت جدید نمی‌تواند متولد شود؛ در این دوران بلاتکلیفی، انواع مختلفی از علائمِ مرض ظاهر می‌شوند.» «مرض» در معنایی که گرامشی به کار برده، به معنایِ «ارتباط بیماری» است؛ و ما نیز شاهدِ بیمارشدن خود به سبب عدم اطمینانی هستیم که ما را فراگرفته است. در میانه و درمانده، نه قادریم نظمِ قدیمی را که ما را ناراحت می‌کرد رها کنیم، نه می‌توانیم جهانی جدید با توسل به درس‌هایی که آموختیم، بسازیم. از اضطراب خسته‌ایم، مملو از خشمیم؛ ذهن‌ها و دفاعیات‌مان غالباً در هم شکسته‌اند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

امروزه نصفِ بیشتر مردمی که در کشورهایی دموکراتیک زندگی می‌کنند، معتقدند که صدای‌شان «هرگز» شنیده نشده یا «به‌ندرت» شنیده شده است. اگر در کشورهای نسبتاً دموکراتیک وضعیتِ کلی این باشد، تصور کنید در رژیم‌های استبدادی چه خبر است، رژیم‌هایی که در آن‌ها هیچ‌گونه شفافیتی وجود ندارد و همه‌چیز از بالا به مردم تحمیل می‌شود و حکومت هر نوع مخالفتی را خفه می‌کند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

امروز همه در سرتاسر جهان می‌دانیم که تاریخ ممکن است به عقب برگردد، و پیشرفت نه تضمین شده است، نه همیشگی. به‌دست‌آوردنِ دموکراسی کارِ مشکلی است اما ازدست‌دادنش خیلی راحت؛ دموکراسی، سیستمِ به‌هم‌پیوسته‌ای از کنترل و توازن، درگیری، سازش و گفتمان است. دموکراسی در اثرِ بی‌تفاوتیِ گسترده پژمرده می‌شود، همانطور که فیلسوف و نظریه‌پردازِ سیاسی، هانا آرنت از قبل هشدار داده بود، وقتی در مورد خطراتِ «جامعهٔ بسیار اتمیزه شده» نوشت. همگی باید در هر کجایِ جهان که هستیم، شهروندانی فعال‌تر و متعهدتر باشیم. اندکی بدبینی اصلاً چیزِ بدی نیست. باعث می‌شود ذهن هوشیارتر شود و از آنچه در اینجا، آنجا و هر کجای دیگر دارد اتفاق می‌افتد، آگاه شود.

 

[~•°REZ-FA°•~]

زمانی که دنیا آشکارا عصبانی‌کننده است، نمی‌توانیم خشمِ خود را سرکوب کنیم. در عین حال، باید با دیگر انسان‌ها ارتباط برقرار کنیم و در کنارِ کسانی بایستیم که دارند رنج می‌کشند؛ نباید فراموش کنیم به درونِ خود بنگریم، نقادانه فرضیات و کلیشه‌های درونی‌مان را بررسی کنیم، قلب‌هامان را ملایم کنیم و همین‌طور که این کارها را انجام می‌دهیم، همچنان ادامه بدهیم و همان‌طور که دیگران خسته نشدند، ما هم از پا نیفتیم.

 

[~•°REZ-FA°•~]

اگر تمامِ دوستان و آشنایانِ من طرز فکری شبیه به خودم داشته باشند، همچون من رأی بدهند و مانند من سخن بگویند، اگر من تنها از کتاب‌ها، روزنامه‌ها و مجلاتی تغذیه کنم که با آنچه پیشتر خواندم همراستا هستند، اگر تنها وب‌گاه‌هایی را دنبال کنم که با پیش‌فرض‌های ذهنی‌ام جور درمی‌آیند، اگر تنها ویدیوها یا برنامه‌هایی را تماشا کنم که اساساً دیدگاه مرا تصدیق می‌کنند، اگر تمامِ اطلاعاتم از منابعِ محدود و مشابه به دست آیند، معنایش این است که در اعماقِ وجودم، دوست دارم تمامِ روز تصویرم در آینه مرا محاصره کند. این، نه‌تنها محیطی خفقان‌آور و کلاستروفوبیک است بلکه مرا به موجودی خودشیفته تبدیل می‌کند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

نل‌های رسانه‌ای غالباً دوگانگی‌ها را تشدید می‌کنند. روی صفحاتِ تلویزیون یا کانال‌هایِ یوتیوب هر روز شاهد صحبت‌ها و فریادهای افرادی از جبهه‌های مخالف هستیم. آن‌ها برای گوش‌کردن یا فهمیدن نیامده‌اند. آن‌ها فقط سعی دارند حرف‌شان را به کرسی بنشانند و با صدای بلند نطق کنند و دادوبیداد راه بیندازند. به همین ترتیب، بسیاری از مواقع ما تماشاکننده‌ها هم نیامده‌ایم تا چیزی جدید بیاموزیم، بلکه فقط دوست داریم ببینیم آدمِ خودمان، آدمِ آن‌ها را شکست می‌دهد.

 

[~•°REZ-FA°•~]

ساعت‌ها وقت‌مان را صرفِ بحث‌کردن در مورد «معیارهای ملموس و قابلِ اندازه‌گیری» می‌کنیم. به اقتصاد، بازار سهام و سیاست اولویت می‌دهیم، ولی کمتر به چیزهای انتزاعی‌تر و رمزآلودتر مثل «احساسات» توجه می‌کنیم. در عین حال، بی‌سروصدا، احساساتِ دل‌آزار روی دوش‌مان سنگینی می‌کنند. فرض می‌کنیم ما تنها کسی هستیم که زیرِ بار این احساسات خم شدیم درحالی‌که دیگران سبک‌بار بوده و به‌راحتی زندگی را می‌گذرانند. البته این دیدگاه نوعی توهم است. بخشی از وجودمان نیز این را می‌داند اما دوست داریم به تنهایی افتِ حال روحی‌مان را بهتر کنیم و همیشه مهارنگرانی‌های‌مان را به دست بگیریم و سخت می‌توانیم در مقابل چنین تمایلی مقاومت کنیم. همچنین، دوست داریم قدرتمند به‌نظر برسیم. هر چه کمتر قادر باشیم احساساتِ منفی را...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[~•°REZ-FA°•~]

امروز، با یک فرهنگِ لغت نصفه‌نیمه در دستان‌مان، باید بنشینیم و در موردِ کلماتی که در فرهنگ می‌نویسیم بیشتر فکر کنیم.
***
کنستانتین کاوافی، شاعرِ یونانی می‌نویسد: «این شهر همیشه دنبال‌تان خواهد آمد» حتی اگر به کشور و کرانهٔ دیگری بروید؛ شهری که همواره دنبالِ من می‌آید، استانبول است.

 

[~•°REZ-FA°•~]

هر انسانی پیچیدگی‌هایِ خاصِ خود را دارد؛ لایه‌هایی روی هم از ایده‌ها، احساسات، ادراک، خاطرات، عکس‌العمل‌ها، تمایل‌ها و رؤیاها. با گذاردنِ ما در چهارچوبی بسته، واقعیت‌مان را منکر می‌شوند. ما نیز با قراردادنِ دیگران در چهارچوبی بسته، واقعیت‌شان را منکر می‌شویم. و زندگی همین است.

 

[~•°REZ-FA°•~]

در جهانی که هر روز در حال تغییر است و هیچ چیز قابل پیش‌بینی نیست، باور دارم نداشتنِ احساس خوب، کاملاً طبیعی است. عیبی ندارد اگر حال‌مان خوب نباشد. حقیقت این است که اگر گاهی غرقِ بلاتکلیفی و نگرانی و خستگی و التهاب نشوید، شاید واقعاً نمی‌دانید در دنیا چه خبر است.