متفرقه‌ی تاریخی معرفی خطوط اسلامی- خط نسخ

[melina.vampire]

ریشه‌ی خط نسخ​

ریشه‌ی خط نسخ به کوفی می‌رسد. بدین ترتیب که خطی هم‌پایه و هم‌عرض کوفی بوده‌است به‌صورت نسخ ناقص، «النسخی» یا « الدّارج» که در ابتدا به نام خط حجازی معروف بوده‌است. نسخ به معنای محو، ابطال و زائل نمودن چیزی است و خط نسخ از آن جهت« نسخ» نامیده شد که پس از قاعده‌مند شدن، اکثر کتب را با این خط می‌نوشتند و به‌نوعی ناسخ خط‌های دیگر است. به خط نسخ «بدیع» و «منسوب» نیز گفته اند. بدیع به معنی نو و تازه و منسوب به معنی دارای سنت، تناسب و هماهنگی در اجزا. به علاوه به دلیل این‌که از سده‌ی چهارم تا کنون در کتابت آثار دینی و به ویژه قرآن کریم از خط نسخ استفاده می‌شود به آن خط« قرآنی» نیز می‌گویند.


اواخر قرن سوم و آغاز قرن چهارم هجری قمری را دوران ترقی و اوج زیبایی...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[melina.vampire]

نسخ ایرانی​

خط نسخ در ایران تا قبل از قرن یازده و دوازده هجری قمری به شیوه عربی و عثمانی مایل به ثلث و محقق نوشته می‌شد. «احمد نیریزی» آن را به شیوه ای خاص که گویی از خط نستعلیق چاشنی یافته درآورد و خطاطان ایران تاکنون از این شیوه پیروی کرده‌اند ؛ قط قلم در شیوه‌ی قدیم یا عربی(یاقوتی) محرّف و در شیوه‌ی جدید یا ایرانی (نستعلیق) بین مستوی و محرّف است.

خط نسخ خواناترین خطوط است. به همین جهت در طول تاریخ عهده دار انتقال اطلاعات بوده و مهمترین نقش را در کتابت نسخه های خطی داشته است؛ بیش از همه‌ی خطوط استعمال داشته و به خدمت قرآن کریم و صنعت چاپ گرفته شده است.

مهم‌ترین ویژگی‌ها​

برخی از مهم‌ترین ویژگی‌های خط نسخ عبارت‌اند از:

تعادل...​

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[melina.vampire]

کرسی بندی​

به طور کلی خط نسخ به لحاظ تعدد کرسی‌ها نسبت به خط ثلث،محقق و کوفی معتدل تر است؛ بدین ترتیب که تجمع حروف حول کرسی وسط است و اختلاف بالاترین و پایین ترین کرسی نسبت به کرسی وسط زیاد نیست. این ویژگی سبب افزایش تعادل و تناسب بصری خط نسخ می‌شود.

اتصال حروف به یکدیگر​

در خط نسخ اتصال حروف به یکدیگر با حرکت تقریباً مستقیم قلم انجام می‌شود.این ویژگی سبب ایجاد انسجام و هماهنگی اجزای قرار گرفته روی خط کرسی وسط می‌شود.

اویه قلم‌گذاری​

در خط نسخ شیوه‌ی قلم گذاری به گونه‌ای است که اختلاف بین بیشترین ضخامت حروف( حرکت افقی در راستای خط کرسی) با ضخامت‌های کمتر( حرکات عمودی و مورب نسبت به خط کرسی) باعث ایجاد خاکستری متعادلی در کلیت...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.