خون و انکولوژی عفونت خون چیست و چه علائمی دارد؟ | تفاوت عفونت با سپسیس

[amın]

عفونت خون یا عفونت جریان خون (Bloodstream Infection) به وضعیتی گفته می‌شود که در آن میکروب‌ها مانند باکتری، قارچ یا ویروس وارد جریان خون می‌شوند. تشخیص بالینی معمولا با کشت خون مثبت و وجود علائم سیستمیک مثل تب، لرز یا کاهش فشار خون همراه است. دقت داشته باشید که عفونت جریان خون (BSI) می‌تواند در برخی موارد به سپسیس (Sepsis) منجر شود.

سپسیس زمانی رخ می‌دهد که بدن در برابر عفونت جریان خون واکنشی شدید، بی‌نظم و فراگیر نشان دهد. واکنشی که موجب گسترش التهاب در سراسر بدن می‌شود و ممکن است عملکرد اندام‌های حیاتی را مختل کند. به بیان دیگر، عفونت جریان خون به معنای حضور میکروب در خون است؛ اما سپسیس پاسخ نامتناسب و خطرناک بدن به همان عفونت محسوب می‌شود.

 

[amın]

به عبارت دیگر، هر عفونت جریان خونی حتما به سپسیس تبدیل نمی‌شود و همه موارد سپسیس نیز لزوما از عفونت جریان خون منش نمی‌گیرند؛ زیرا سپسیس می‌تواند از عفونت‌های دیگر مانند عفونت‌های ریوی، ادراری یا شکمی نیز ایجاد شود. در ادامه این مقاله، به‌طور مفصل به تفاوت سپسیس و عفونت جریان خون خواهیم پرداخت و همچنین علائم، نشانه‌ها و روش‌های درمان این وضعیت‌ را نیز بررسی خواهیم کرد.

 

[amın]

عفونت خون چیست؟​

همان‌طور که اشاره شد، عفونت جریان خون (BSI) به وضعیتی گفته می‌شود که در آن میکروب‌ها وارد خون می‌شوند و با کشت خون مثبت و بروز علائمی مانند تب، لرز یا افزایش ضربان قلب تایید می‌شود. در این مرحله، عفونت وجود دارد؛ اما واکنش ایمنی بدن هنوز تا حدی کنترل‌شده است. دقت داشته باشید که وجود میکروب در خون، حتی بدون علائم ذکر‌شده نیز می‌تواند رخ دهد؛ اما تشخیص بالینی معمولا زمانی مطرح می‌شود که کشت خون مثبت و همراه با علائم سیستمیک باشد. عفونت جریان خون انواع مختلفی دارد که عبارت‌اند از:

 

[amın]

۱. باکتریمی (Bacteremia)​

باکتریمی به حالتی گفته می‌شود که در آن باکتری‌های زنده وارد جریان خون می‌شوند. این وضعیت می‌تواند گذرا و بی‌خطر باشد مثل ورود میکروب‌‌ها به خون پس از مسواک‌زدن شدید یا درمان‌های دندان‌پزشکی. همچنین این وضعیت ممکن است پایدار و خطرناک باشد؛ به‌ویژه زمانی که منبع اصلی عفونت کنترل نشده باشد. در وضعیت پایدار، باکتری‌ها می‌توانند در اندام‌های دیگر لانه‌گزینی کرده و عوارضی مانند اندوکاردیت (التهاب پوشش داخلی قلب) ایجاد کنند. اگر پاسخ سیستم ایمنی بدن دچار بی‌نظمی شود، باکتریمی می‌تواند به سپسیس تبدیل شود.

[IMG alt="تصویر یک رگ خونی که باکتری در آن وجود دارد را می...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

۲. فانژی‌می (Fungemia)​

فانژی‌می زمانی رخ می‌دهد که قارچ‌ها معمولا مخمرهایی مثل کاندیدا (Candida) وارد جریان خون شوند. این وضعیت بیشتر در افراد با نقص ایمنی، بیماران سرطانی یا افرادی که کاتترهای وریدی (لوله نازک کارگذاشته‌شده در رگ برای دسترسی راحت‌تر) طولانی‌مدت دارند دیده می‌شود. برخلاف عفونت‌های قارچی سطحی، حضور قارچ در خون اغلب نشانه یک عفونت جدی است و نیاز به درمان فوری دارد؛ زیرا قارچ می‌تواند به اندام‌های مختلف گسترش یابد.

 

[amın]

۳. ویرمی (Viremia)​

ویریمی به حضور ویروس در خون گفته می‌شود و می‌تواند در مراحل مختلف بیماری رخ دهد. در ویرمی اولیه، ویروس از محل عفونت اولیه وارد خون شده و در ویرمی ثانویه تکثیر ویروس در بافت‌ها باعث افزایش بار ویروسی در جریان خون می‌شود. شدت علائم بستگی به نوع ویروس دارد، برخی ویروس‌ها فقط علائم خفیف ایجاد می‌کنند؛ اما برخی ممکن است باعث واکنش‌های شدید سیستم ایمنی و حتی سپسیس شوند. وضعیت ویریمی به ۲ دسته تقسیم می‌شود که عبارت‌اند از:

• فعال: در اثر تکثیر ویروس به وجود می‌آید.
• غیرفعال: به روش‌های دیگر مثل انتقال از طریق خون آلوده ایجاد می‌شود.

 

[amın]

آیا عفونت خون همان سپسیس است؟​

همان‌طور که پیش‌تر اشاره شد، سپسیس زمانی رخ می‌دهد که بدن در پاسخ به هر نوع عفونت [چه در خون و چه در سایر نقاط بدن] دچار یک واکنش التهابی شدید، بی‌نظم و گسترده شود که در نهایت به اختلال عملکرد اندام‌ها می‌انجامد. برای مثال ممکن است فرد باکتریمی یا فانژی‌می داشته باشد بدون اینکه وارد فاز سپسیس شود و برعکس، سپسیس می‌تواند حتی در غیاب شناسایی پاتوژن در خون نیز رخ دهد.

آنچه سپسیس را از یک عفونت ساده متمایز می‌کند، فعال شدن مسیرهای پیچیده التهابی، اختلالات انعقادی و کاهش خون‌رسانی موثر به بافت‌هاست که در نهایت موجب آسیب اندامی می‌شوند. بدین‌ترتیب، عفونت خون به معنای وجود میکروب در خون است؛ اما سپسیس به معنای آسیب اندامی ناشی از واکنش...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

Sepsis is defined not only by the presence of an infection, but also by organ dysfunction from a dysregulated host response to that infection. Numerous pathways, including proinflammatory and antiinflammatory cytokines, the coagulation cascade, apoptosis, and mitochondrial dysfunction, help determine if a bloodstream infection (or any other infection) progresses to sepsis.

While some laboratory tests can help distinguish the 2, the presence of organ dysfunction is what separates sepsis from routine infections.

– American Association for Clinical Chemistry

سپسیس تنها با وجود عفونت تعریف نمی‌شود؛ بلکه زمانی رخ می‌دهد که به‌دلیل واکنش نامنظم و خارج‌ از‌ کنترل بدن به عفونت، عملکرد...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

علائم عفونت در خون​

بسیاری از علائمی که افراد آن را علائم عفونت خون می‌دانند، در واقع علائم سپسیس هستند؛ زیرا عفونت جریان خون تنها زمانی باعث بروز علائم شدید می‌شود که واکنش بدن وارد مرحله سپسیس شده باشد. علائم عفونت خون در بزرگسالان عبارت‌اند از:

• مشکلات ادراری، مانند کاهش دفع ادرار یا احساس فوریت برای ادرار کردن
• انرژی کم یا احساس ضعف
• افزایش ضربان قلب
• کاهش فشار خون
• تب یا هیپوترمی (افت شدید دمای بدن)
• لرز یا احساس سرمای همراه با لرزش
• پوست گرم یا مرطوب/عرق‌کرده
• گیجی یا بی‌قراری
• تنفس سریع یا تنگی نفس
• درد یا ناراحتی شدید

 

[amın]

اگر عفونتی مانند مسمومیت خون (سپتی‌سمی) باعث ایجاد سپسیس شده باشد، ممکن است فرد دچار راش سپسیس روی پوست شود. این راش باعث قرمزی و تغییر رنگ پوست می‌شود و گاهی لکه‌های کوچک قرمز تیره روی پوست دیده می‌شوند. در صورت مشاهده علائم ذکر‌شده توصیه می‌کنیم فورا به متخصص عفونی مراجعه کنید.