خون و انکولوژی اکسیژن خون نرمال چند است؟ بررسی علائم کمبود اکسیژن خون

[amın]

اکسیژن خون یکی از شاخص‌های مهم در سلامت انسان است و نقش کلیدی در عملکرد صحیح اندام‌ها و بافت‌های بدن ایفا می‌کند. بدن برای انجام فعالیت‌های حیاتی خود به اکسیژن نیاز دارد. این اکسیژن را از طریق ریه‌ها جذب می‌کند تا به کمک گلبول‌های قرمز در جریان خون حمل شود. حفظ سطح طبیعی اکسیژن در خون برای سلامت مغز، قلب، عضلات و سایر اندام‌های بدن ضروری است. هرگونه کاهش غیر طبیعی آن می‌تواند نشانه‌ای از اختلال در سیستم تنفسی، بیماری‌های ریوی و قلبی باشد.

 

[amın]

اکسیژن خون نرمال به چه معنی است؟​

سطح اکسیژن خون را که با اسم اختصاری SpO2 می‌شناسند و به آن اشباع اکسیژن می‌گویند، میزان اکسیژنی است که هنگام تنفس از طریق بینی و دهان وارد بدن می‌شود و به کمک ریه‌ها به جریان خون انتقال پیدا می‌کند تا به سلول‌های سراسر بدن برسد. سطح سالم اکسیژن در شریان‌ها حدود ۷۵ تا ۱۰۰ میلی‌متر جیوه (mm Hg) است. برای اندازه‌گیری مقدار نرمال اکسیژن شریان‌ها، نمونه خون به طور مستقیم از رگ گرفته می‌شود.

 

[amın]

روش دیگری هم برای بررسی سطح اکسیژن خون وجود دارد. پزشک برای بررسی سطح اکسیژن خون نرمال، ابتدا میزان اکسیژن حمل‌شده توسط گلبول‌های قرمز خون، که اشباع اکسیژن نامیده می‌شود را اندازه‌گیری می‌کند. برای اندازه‌گیری آن از یک دستگاه پزشکی که به انگشت متصل می‌شود، به نام پالس اکسیمتر استفاده می‌کنند. سطح نرمال اکسیژن خون در دستگاه پالس اکسیمتر باید بین ۹۵ تا ۱۰۰ باشد. این عدد بدین معنی است که ۹۵ تا ۱۰۰ درصد هموگلوبین خون به اکسیژن متصل هستند. اگر دستگاه اکسیمتری عدد کمتر از ۹۰ را نشان دهد، متخصص قلب و عروق علت پایین آمدن اکسیژن خون را مورد ارزیابی قرار می‌دهد.

 

[amın]

اکسیژن خون باید چند باشد؟​

میزان نرمال اکسیژن خون در حالت عادی باید بین ۹۵ تا ۱۰۰ درصد باشد. این درصد، نشان‌دهنده میزان اشباع اکسیژن در خون است و مشخص می‌کند که از هر ۱۰۰ هموگلوبین در خون، چند عدد به اکسیژن متصل هستند. در برخی شرایط خاص مانند خواب، ممکن است دستگاه سنجش اکسیژن خون ۹۳ یا ۹۴ را نشان دهد. اما در شرایط عادی نباید این عدد به زیر ۹۵ درصد برسد. سطح اکسیژن خون ۸۰ بسیار پایین‌تر از حد طبیعی است و می‌تواند خطرناک باشد. این عدد نشان‌دهنده مشکلات جدی است و نیاز به درمان فوری دارد.

 

[amın]

علت کمبود اکسیژن خون​

درمان به موقع این عارضه می‌تواند از بروز خطرات جدی جلوگیری کند.
افت سطح SpO2 می‌تواند دلایل مختلفی داشته باشد که مهم‌ترین آن‌ها شامل موارد زیر می‌شوند:

۱- بیماری‌های ریوی: بیماری‌هایی مانند آسم، COPD، برونشیت مزمن، ذات‌الریه، فیبروز ریوی، پنومونی و کرونا توانایی ریه برای انتقال اکسیژن به خون را کاهش می‌دهند.

۲- بیماری‌های قلبی: مشکلاتی مانند نارسایی قلبی و ناهنجاری‌های مادرزادی قلبی مانع از پمپاژ موثر خون به ریه و بدن جلوگیری می‌شوند و اکسیژن‌رسانی را دچار مشکل می‌کنند.

۳- کم‌خونی: برخی...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

کاهی اختلال در اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها به دلیل غلظت خون بالا رخ می‌دهد. زمانی که تعداد گلبول‌های قرمز افزایش یابند، جریان خون در رگ‌ها کندتر می‌شود و اکسیژن به درستی به بافت‌ها انتقال پیدا نمی‌کند. کاهش اکسیژن‌رسانی معمولا با تنگی نفس و سایر علائم مرتبط با کمبود اکسیژن خون همراه است. در چنین شرایطی، علاوه بر روش‌های اصلی درمان، فصد خون و اهدای خون می‌توانند به بهبود جریان خون و انتقال بهتر اکسیژن به بافت‌های بدن کمک کنند.

 

[amın]

اکسیژن خون خطرناک چند است؟​

زمانی که سطح SpO2 به زیر ۹۴ درصد رسید، باید حتما به پزشک اطلاع دهید. متخصصان، اشباع اکسیژن زیر ۹۲ درصد را وضعیت بحرانی در نظر می‌گیرند و به سرعت اقدامات درمانی را آغاز می‌کنند. البته افراد مبتلا به بیماری‌های ریوی مانند COPD (بیماری انسدادی مزمن ریوی) قطعا شاخص اشباع پایین‌تری دارند، اما این موضوع را در نظر داشته باشید که بدن آن‌ها با چنین وضعیتی سازگار شده است. افرادی که بیماری ریوی یا قلبی دارند، بهتر است در مورد سطح نرمال و بحرانی SpO2 خود با پزشک مشورت کنند.

 

[amın]

علائم کمبود اکسیژن خون چیست؟​

علائم این عارضه بسته به شدت آن می‌تواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. شایع‌ترین علائم عبارت‌اند از:

• تنگی نفس (سخت نفس کشیدن یا تنفس سریع)
• سرگیجه و گیجی
• احساس سبکی سر و عدم توانایی در تمرکز
• افزایش سرعت ضربان قلب
• تعریق شدید
• احساس اضطراب بی‌دلیل
• سردرد، به‌ویژه هنگام بیدار شدن از خواب
• تغییر رنگ پوست، ناخن و لب‌ها به آبی
• خس خس سینه
• ضربان قلب کند
• سرفه مداوم

برخی از علائم غلظت خون مانند سرگیجه، سردرد یا کبودی اندام‌ها ممکن است با نشانه‌های افت سطح SpO2 اشتباه گرفته شود؛ به همین دلیل برسی علائم توسط پزشک متخصص ضروری است.

 

[amın]

اکسیژن خون چند باعث مرگ می‌شود؟​

شدت عوارض ناشی از هیپوکسمی به میزان کاهش اکسیژن در بدن و مدت زمان آن بستگی دارد.
سطح SpO2 که باعث مرگ شود، ممکن است در همه افراد یک عدد ثابت نباشد؛ زیرا عواملی مانند سلامت کلی فرد، سن، بیماری زمینه‌ای، سرعت کاهش اکسیژن خون و مدت زمانی که فرد دچار افت شده تاثیرگذار هستند. پزشکان اکسیژن خون کمتر از ۹۰ درصد را هیپوکسی در نظر می‌گیرند و معتقدند اگر این عدد به زیر ۸۰ درصد برسد، می‌تواند تهدیدکننده زندگی باشد. در این سطح اکسیژن‌رسانی به مغز، قلب و سایر اندام‌های حیاتی بدن مختل می‌شود...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

چه مواقعی باید سطح اکسیژن خون را آزمایش کنیم؟​

پزشک متخصص در شرایط زیر حتما سطح SpO2 مورد ارزیابی قرار می‌دهد:

• مشکل در تنفس
• آسیب به سر و گردن و ایجاد اختلال در تنفس
• ابتلا به بیماری کرونا
• مسمومیت با مونوکسید کربن
• ایجاد آسیب استنشاقی با دود
• چندین دوره حالت تهوع و استفراغ بی‌دلیل
• مصرف بیش از حد دارو و ایجاد مسمومیت
• آسم
• بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD)
• فیبروز کیستیک
• بیماری قلبی