تست روانشناسی آیا خود گاردنر تست هوش گاردنر را قبول داشت؟

[.Mobina.]

حتماً شما هم دقت کرده‌اید که در سال‌های اخیر کلمهٔ هوش کنار بسیاری از کلمات دیگر می‌نشیند و ترکیب‌های متنوعی می‌سازد: هوش ریاضی، هوش هیجانی، هوش اجتماعی، هوش هنری، هوش مالی، هوش فرهنگی، هوش بصری، هوش اخلاقی، هوش بدنی، هوش کلامی، هوش موسیقی و ...

شاید باورش سخت باشد که تا چند دهه قبل، این‌قدر راحت با کلمهٔ هوش ترکیب‌های تازه نمی‌ساختند و مدام شکل تازه‌ای از هوش معرفی نمی‌شد و دوره‌های تقویت این هوش و آن هوش مثل این روزها مخاطب نداشتند.

اگر بخواهیم نقطهٔ آغازی برای شکل‌گیری موج هوش های چندگانه در نظر بگیریم، قطعاً باید آن را به کارهای هوارد گاردنر (هاوارد گاردنر) نسبت دهیم. البته گاردنر اصلاً‌ از این‌که اول هر کلمه‌ای یک «هوش» بچسبانیم و ترکیب تازه‌ای بسازیم موافق نبود. با این حال،...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[.Mobina.]

از دوستان انتظار می‌رود پس از مطالعهٔ این درس

• بتوانند توضیح دهند که تعریف هوش از نظر هوارد گاردنر چیست.
• ایدهٔ اصلی نظریه هوش های چندگانه گاردنر را درک کرده و بتوانند انواع اصلی هوش را در مدل هوش های هشت‌گانه گاردنر فهرست کنند.
• بتوانند سرنوشت هوش نهم و دهم را که گاهی به آن اشاره می‌شود توضیح دهند.
• ویژگی (مزیت) نظریه گاردنر در مقایسه با دیگر نظریه های هوش چندگانه را درک کنند.
• با نظر گاردنر دربارهٔ سنجش هوش و اعتبار آزمون های مبتنی بر نظریهٔ او (تست هوش گاردنر) و دوره‌های پرورش هوش های چندگانه آشنا شوند.

 

[.Mobina.]

در دههٔ شصت و هفتاد میلادی باور غالب این بود که هوش یک ویژگی عام و فراگیر است. یعنی برخی هوش زیادی دارند و حتی نابغه‌اند و برخی دیگر هوش‌شان متوسط یا کم است.

در این نوع نگاه، کسانی هوشی زیادی داشتند در بسیاری از زمینه‌ها توانمند بودند (یا لااقل استعدادِ خفته و اولیه داشتند) و کسانی که هوش کمی داشتند، تقریباً در همهٔ کارها ضعیف بودند. هنوز هم کسانی که به‌سادگی انسان‌ها را در طیفی از تیزهوش تا کم‌هوش (یا به زبان عامیانه: خنگ) قرار می‌دهند، چنین نگاهی به هوش دارند.

روانشناسان این نوع نگاه به هوش را با اصطلاح «هوش عمومی / general intelligence» توصیف می‌کنند و معمولاً آن را با g نمایش می‌دهند. نظریه‌های هوش متعددی بر پایهٔ این نوع نگاه شکل گرفته که «بهره هوشی یا IQ» یکی از مشهورترین آن‌هاست.

 

[.Mobina.]

گاردنر از کودکی پیانو می‌نواخت و همیشه حس می‌کرد آشنایی با موسیقی به شکلی از هوش نیاز دارد که لزوماً با تصوری که انسان‌ها از هوش دارند یکسان نیست. یعنی کسانی هستند که مردم آن‌ها را تیزهوش می‌دانند، اما ذهن‌شان برای فهم و پردازش موسیقی قوی نیست. و نیز کسانی هستند که اطرافیان آن‌ها را تیزهوش در نظر نمی‌گیرند، اما در درک و فهم موسیقی بسیار قوی هستند.

این دغدغه در ذهن گاردنر باقی ماند که شاید فهم عامه از هوش چندان دقیق نباشد و زمانی هم که به دانشگاه رفت، هم‌چنان پاسخ این سوال را پیگیری می‌کرد.

 

[.Mobina.]

گاردنر در دانشگاه هاروارد در رشتهٔ روانشناسی رشد تحصیل کرد. اما به رشته‌های دیگری نظیر روانشناسی تربیتی، آموزش، نورولوژی و فلسفه هم علاقه داشت و مباحث آن‌ها را پیگیری می‌کرد. این نوع مطالعه‌های بین‌رشته‌ای، سوالی را که از کودکی در ذهن داشت پررنگ‌تر کرد: آیا فقط یک نوع هوش داریم؟ آیا مطمئنیم که هوش هیچ جنبهٔ دیگری ندارد و توانمندی ذهنی را می‌شود صرفاً‌ با یک پارامتر کلی سنجید؟
پیش از این‌که به سراغ مدل هوش گاردنر برویم، بهتر است بخش‌هایی از زندگی علمی و پژوهشی گاردنر را مرور کنیم. مرور این بخش‌ها کمک می‌کند نظریه هوش های چندگانه را بهتر درک کنید. اگر حوصلهٔ خواندن این جزئیات و نکات تاریخچه‌ای را ندارید، مستقیم به سراغ فهرست هوش های چندگانه بروید.

 

[.Mobina.]

در مرور زندگی علمی و پژوهشی گاردنر سه اتفاق مهم به چشم می‌آید که در مطرح شدن نظریه هوش چندگانه نقش مهمی داشته‌اند:

به‌این‌صورت، کتاب هوش‌های چندگانه گاردنر در سال ۱۹۸۳ متولد شد. این کتاب در ترویج نظریه هوش های چندگانه بسیار نقش داشت و این رویکرد را در جامعهٔ دانشگاهی و نیز در میان مخاطبان عام تثبیت کرد:

گاردنر چند سال قبل به این فکر کرده بود که اگر چنین کتابی نوشت، آن را «انواع ذهن‌ها / Kinds of Minds» بنامد. در زمان انتشار هم به گزینه‌هایی مثل «هفت استعداد / Seven...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[.Mobina.]

هوش چندگانه از نگاه گاردنر​

زمانی که گاردنر در سال ۱۹۸۳ کتاب چارچوب‌های ذهن را منتشر کرد و نظریه هوش‌های چندگانه را به‌شکل رسمی در فضای عمومی مطرح کرد – همان‌طور که کمی بالاتر گفتیم – در کتابش از هفت نوع هوش نام برد. در واقع، او و پژوهشگران همکارش نتوانسته بودند چیزی را به‌عنوان هوش هشتم یا نهم یا دهم شناسایی کنند (لابد می‌گویید: «مگر شناسایی هوش سخت است؟ خود من الان ده نوع هوش دیگر هم به ذهنم می‌رسد.» در این باره کمی جلوتر در همین درس صحبت خواهیم کرد).
بنابراین در سال ۱۹۸۳ هنوز مدل هوش چندگانه یا Multiple Intelligences در نوشته‌های گاردنر به هفت نوع هوش به شرح زیر اشاره داشت:

 

[.Mobina.]

هوش موسیقی و ریتم (musical / rhythmic)

هوش موسیقی و ریتم به توانایی تشخیص، خلق، به‌خاطر سپردن، به‌یاد آوردن و درک پیام‌های موسیقی اشاره دارد. تشخیص و تمایز قائل شدن میان صداها و ریتم‌ها، درک ساختار موسیقی، توانایی آواز خواندن و نواختن ساز، آهنگ‌سازی، بداهه‌نوازی و درک هماهنگی‌ها و ناهماهنگی‌ها در موسیقی همگی زیرمجموعهٔ این هوش محسوب می‌شوند.

این بُعد از هوش را در فارسی با نام هوش موسیقایی هم می‌شناسند (که گاهی به‌شکل زشت و بدخوانِ هوش موسیقیایی هم نوشته می‌شود).

هوش موسیقایی نزدیک به همان چیزی است که در دوره استعدادیابی به اسم استعداد موسیقی و تشخیص صدا درباره‌اش حرف زده‌ایم (البته در آن‌جا چون چارچوب مورد استفادهٔ ما مدل اوکانر است، با توجه به فلسفهٔ مدل اوکانر صرفاً به...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[.Mobina.]

هوش بصری و فضایی (visual / spatial)

هوش بصری و فضایی به معنای توانایی تشخیص ابعاد، عمق و موقعیت اشیاء‌ و اجزا در محیط‌های دو‌بعدی و سه‌بعدی است. هم‌چنین توانایی تجسم اشیاء (یا کارهای پیچیده‌تری مثل تصور چرخیدن شیء) و نیز درک تصاویر دوبعدی از سوژه‌های سه‌بعدی از زیرمجموعه‌های این هوش محسوب می‌شود.

این هوش خود را در نقشه‌خوانی و پیدا کردن مسیر، طراحی صنعتی، فیلم‌سازی و انیمیشن‌سازی و نیز شغل‌هایی مثل معماری، جراحی، خلبانی و رانندگی (تشخیص مسیر) نشان می‌دهد.

این مولفهٔ هوش بسیار شبیه چیزی است که در مدل استعدادیابی اوکانر به نام استعداد تجسم فضایی و درک ساختارها شناخته می‌شود.

 

[.Mobina.]

هوش زبانی یا هوش کلامی (verbal / linguistic)

منظور از هوش کلامی، توانایی پردازش و تحلیل هر نوع اطلاعات و محصولاتی است که به‌نوعی به زبان شفاهی و مکتوب ربط دارند. مثلاً توانایی درک و پردازش حرف‌ها و سخنرانی‌ها، کتاب‌ها و یادداشت‌ها زیرمجموعهٔ هوش کلامی محسوب می‌شود. اگر بخواهیم با مدل استعدادیابی اوکانر به این موضوع نگاه کنیم، استعداد سیلوگرام تا حدی به همین مولفهٔ هوش کلامی نزدیک است (اما هوش کلامی به شکلی که گاردنر می‌گوید، بسیار گسترده‌تر است).