غدد بیماری آدیسون چیست؟ با علائم و راه درمان آن آشنا شوید

[amın]

بیماری آدیسون (Addison’s disease) یا نارسایی فوق کلیوی‌ اختلالی است که به دلیل ناتوانی غدد فوق‌ کلیوی (غدد آدرنال) در ترشح یک هورمون خاص رخ می‌دهد. در این بیماری، غدد فوق کلیوی مقدار بسیار ناچیزی کورتیزول و اغلب مقدار کمی آلدوسترون تولید می‎‌کنند.

نارسایی فوق کلیوی در تمام گروه‌های سنی رخ می‌دهد و هر ۲ جنس را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این بیماری می‌تواند زندگی انسان را تهدید کند.

 

[amın]

غدد فوق کلیوی و نقش آن‌ها در بدن​

این غدد دقیقا بالای کلیه‌های شما واقع شده‌اند و به عنوان بخشی از غدد درون‌ریز، هورمون‌هایی ترشح می‌کنند که تقریبا در کنترل تمام ارگان‌ها و بافت‌های بدن نقش دارند. غدد آدرنال از ۲ بخش تشکیل شده‌اند.:

• بخش داخلی (مدولا): اپی‌نفرین (‌آدرنالین) و نوراپی‌نفرین (نورآدرنالین) ترشح می‌کند.
• لایه بیرونی (قشر): گروهی از هورمون‌ها را ترشح می‌کند که کورتیکواستروئید نامیده می‌شوند و عبارت‌اند از: گلوکوکورتیکوئیدها، مینرالوکورتیکوئیدها و هورمون‌های جنسی مردانه (آندروژن). ۲ هورمون اول برای زندگی ضروری هستند.

 

[amın]

۱. گلوکوکورتیکوئیدها​

این هورمون‌ها که شامل کورتیزول هستند توانایی بدن را برای تبدیل مواد غذایی به انرژی تحت تاثیر قرار می‌دهند. همچنین در پاسخ التهابی سیستم ایمنی نقش دارند و به بدن در واکنش نشان دادن به استرس کمک می‌کنند.

۲. مینرالوکورتیکوئیدها​

مینرالوکورتیکوئیدها از جمله آلدوسترون تعادل بدن را از نظر میزان سدیم و پتاسیم حفظ می‌کنند تا فشار خون در سطح طبیعی باقی بماند.

۳. آندروژن​

در مردان و زنان، هورمون‌های جنسی مردانه در مقادیر کم توسط غدد فوق کلیوی تولید می‌شوند. این هورمون‌ها در رشد جنسی مردان نقش دارند، روی توده عضلانی تاثیر می‌گذراند و موجب ایجاد میل جنسی و حس خوب در مردان و زنان می‌شوند.

 

[amın]

علائم بیماری ادیسون​

نشانه‌های اولیه بیماری ادیسون معمولا به آرامی ایجاد می‌شوند و شامل موارد زیر هستند:

علائم بیماری آدیسون از خستگی شدید تا اختلال عملکرد جنسی متغیر است.

• خستگی شدید
• کاهش اشتها و وزن
• تیرگی پوست (هیپرپیگمانتاسیون)
• فشار خون پایین و حتی غش کردن
• میل زیاد به مصرف نمک
• افت قند خون (هیپوگلیسمی)
• حالت تهوع، استفراغ یا اسهال
• درد شکم
• درد عضلانی یا درد مفاصل
• تحریک‌پذیری
• افسردگی
• از دست دادن موهای بدن یا اختلال عملکرد جنسی در زنان

 

[amın]

نشانه های نارسایی فوق کلیوی حاد (آدیسون حاد)​

گاهی‌اوقات علائم سندرم آدیسون به صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند. علائم و نشانه‌های نارسایی آدرنال حاد عبارت‌اند از:

• درد در قسمت پایین کمر، شکم یا پاها
• حالت تهوع شدید و اسهال که منجر به کم‌آبی بدن می‌شود
• فشار خون پایین
• از دست دادن هوشیاری
• افزایش پتاسیم (هیپرکالمی) و کمبود سدیم (هیپوناترمی)

 

[amın]

زمان مراجعه به پزشک​

اگر علائم بیماری آدیسون را در خود مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید. بهتر است برای شروع درمان ابتدا به سراغ پزشک خانواده یا پزشک عمومی بروید تا در صورت لزوم به دکتر غدد ارجاع داده شوید. توجه به نکات زیر به شما کمک می‌کند که برای ملاقات با پزشک آماده باشید:

• یک فهرست از تمام داروها یا مکمل‌های مصرفی خود تهیه کنید.
• تمام علائم خود را بنویسید.
• هر گونه اطلاعات مهم شخصی، محدودیت‌های غذایی یا تغییرات اساسی زندگی خود را یادداشت کنید.
• در صورت امکان یکی از اعضای خانواده یا دوستان‌تان را همراه خود ببرید. گاهی‌اوقات به خاطر سپردن تمام اطلاعاتی که در طول ویزیت منتقل می‌شود دشوار است. شخصی که شما را همراهی می‌کند ممکن است بعضی از موارد را...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

رایج‌ترین سوالاتی که می‌توانید در مورد بیماری آدیسون بپرسید عبارت‌اند از:

• علت بیماری من چیست؟
• به غیر از محتمل‌ترین علت‌ها، چه دلایل احتمالی دیگری برای علائم من وجود دارد؟
• چه نوع آزمایش‌هایی باید انجام دهم؟
• بیماری من موقتی است یا دائمی؟
• بهترین درمان چیست؟
• من بیماری‌های دیگری هم دارم. چگونه می‌توانم این‌ها را با هم مدیریت کنم؟
• آیا محدودیتی وجود دارد که نیاز باشد آن را رعایت کنم؟

 

[amın]

پزشک هم احتمالا از شما سوالاتی می‌پرسد که باید به طور دقیق به آن‌ها پاسخ دهید. این سوالات معمولا شامل موارد زیر هستند:

• اولین بار چه زمانی این علائم را تجربه کردید؟
• آیا علائم شما ادامه‌دار هستند یا هر از گاهی رخ می‌دهند؟
• چه مواردی موجب بهبودی علائم شما می‌شوند؟
• چه مواردی باعث وخیم‌تر شدن علائم‌تان می‌شوند؟

 

[amın]

علل ابتلا به بیماری آدیسون​

این بیماری دلایل مختلفی دارد که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم.

۱. نارسایی اولیه غدد فوق کلیوی​

بیماری آدیسون زمانی اتفاق می‌افتد که قشر غدد فوق کلیوی آسیب ببیند و به اندازه کافی هورمون ترشح نکند. پزشکان به آسیب‌دیدگی قشر این غدد «نارسایی اولیه غدد فوق کلیوی» می‌گویند.

نارسایی اولیه آدرنال اغلب در اثر بیماری‌های خود ایمنی رخ می‌دهد که در آن‌ها سیستم ایمنی بدن به بافت‌های سالم حمله می‌کند. از سایر علل ابتلا به نارسایی غدد فوق کلیوی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بیماری سل
• عفونت غدد آدرنال
• گسترش سرطان به غدد آدرنال
• خونریزی داخلی غدد آدرنال

 

[amın]

۲. نارسایی ثانویه غدد آدرنال​

گاهی‌اوقات نارسایی آدرنال به بیماری‌های غده هیپوفیز مربوط است. غده هیپوفیز هورمونی به نام آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) ترشح می‌کند که باعث تحریک قشر آدرنال و تولید هورمون توسط این غده می‌شود. حتی اگر قشر آدرنال آسیب ندیده باشد، تولید ناکافی ACTH ممکن است به کمبود هورمون‌های غدد فوق کلیوی منجر شود.

پزشکان این شرایط را نارسایی ثانویه فوق کلیوی می‌نامند. نارسایی ثانویه در افرادی رخ می‌دهد که برای درمان بیماری‌های مزمن مانند آسم یا آرتریت از کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند و استفاده از آن‌ها را به طور ناگهانی کنار می‌گذارند.