داروشناسی تداخلات دارویی کمتر شناخته‌شده؛ ترکیب‌هایی که می‌توانند دردسرساز شوند!

[KHAZAAN]

وقتی صحبت از تداخلات دارویی می‌شود، بسیاری از افراد به مصرف هم‌زمان دو دارو فکر می‌کنند؛ اما واقعیت این است که برخی مواد غذایی، مکمل‌ها و داروهای گیاهی نیز می‌توانند بر جذب، متابولیسم یا اثرگذاری داروها تأثیر بگذارند و گاهی باعث کاهش اثربخشی درمان یا افزایش خطر بروز عوارض جانبی شوند.
در این تاپیک، با برخی از این تداخلات کمتر شناخته‌ شده آشنا خواهیم شد.​

 

[KHAZAAN]

(گریپ‌فروت و برخی داروهای کاهنده کلسترول)

آب گریپ‌فروت حاوی موادی است که آنزیم CYP3A4 را در روده مهار می‌کنند. این آنزیم مسئول تجزیه بسیاری از داروهاست؛ بنابراین مهار آن می‌تواند باعث افزایش غلظت بعضی داروها در خون شود.
از جمله داروهایی که ممکن است تحت تأثیر قرار گیرند می‌توان به سیمواستاتین و آتورواستاتین اشاره کرد.
افزایش بیش از حد غلظت این داروها می‌تواند احتمال بروز عوارضی مانند درد و ضعف عضلانی و در موارد شدید، آسیب عضلانی را افزایش دهد.
​

​

 

[KHAZAAN]

(وارفارین و غذاهای غنی از ویتامین K)

وارفارین یکی از داروهای رقیق‌کننده خون است که اثر آن به میزان ویتامین K دریافتی وابسته است.
سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج، جعفری، کلم بروکلی و کاهو حاوی مقادیر بالایی از این ویتامین هستند. مصرف ناگهانی یا نامنظم این مواد غذایی می‌تواند اثر وارفارین را کاهش دهد و تعادل درمان را بر هم بزند.
نکته مهم این است که بیماران مصرف‌کننده وارفارین نباید این مواد غذایی را حذف کنند؛ بلکه بهتر است مقدار مصرف آن‌ها ثابت و منظم باشد.
​

​

 

[KHAZAAN]

(شیر و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها)

کلسیم موجود در شیر، ماست و سایر فرآورده‌های لبنی می‌تواند با بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها، به‌ویژه تتراسایکلین‌ها و فلوروکینولون‌ها، ترکیب شده و مانع جذب مناسب آن‌ها شود.
در نتیجه، غلظت دارو در خون کاهش یافته و ممکن است اثربخشی درمان کمتر شود.
به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود بین مصرف این داروها و لبنیات چند ساعت فاصله وجود داشته باشد.
​

​

 

[KHAZAAN]

(گل راعی (علف چای) و داروهای مختلف)

گل راعی، که به عنوان یک داروی گیاهی برای بهبود خلق‌وخو و کاهش علائم افسردگی خفیف شناخته می‌شود، می‌تواند سرعت متابولیسم برخی داروها را افزایش دهد.
در نتیجه، اثر داروهایی مانند قرص‌های ضدبارداری، وارفارین، بعضی داروهای ضدافسردگی و برخی داروهای قلبی ممکن است کاهش یابد.
به همین دلیل، مصرف داروهای گیاهی نیز باید مانند سایر داروها با اطلاع پزشک یا داروساز انجام شود.
​

​

 

[KHAZAAN]

(کافئین و برخی آنتی‌بیوتیک‌ها)

قهوه، چای، نوشابه‌های انرژی‌زا و سایر نوشیدنی‌های حاوی کافئین، معمولاً بدون مشکل مصرف می‌شوند؛ اما بعضی آنتی‌بیوتیک‌ها مانند سیپروفلوکساسین می‌توانند سرعت تجزیه کافئین را در بدن کاهش دهند.
در نتیجه، کافئین مدت بیشتری در بدن باقی می‌ماند و ممکن است علائمی مانند بی‌قراری، اضطراب، تپش قلب، لرزش و اختلال خواب شدیدتر از حد معمول ظاهر شوند.
​

​

 

[KHAZAAN]

(مکمل آهن و لووتیروکسین)

افرادی که برای کم‌کاری تیروئید لووتیروکسین مصرف می‌کنند، باید به زمان مصرف مکمل آهن توجه داشته باشند.
آهن می‌تواند جذب لووتیروکسین را کاهش دهد و در نتیجه، اثربخشی دارو کمتر شود. به همین دلیل معمولاً توصیه می‌شود بین مصرف این دو، چند ساعت فاصله وجود داشته باشد.
​

​

 

[KHAZAAN]

(مهارکننده‌های مونوآمین اکسیداز (MAOI) و مواد غذایی حاوی تیرامین)

برخی داروهای ضدافسردگی قدیمی، مانند فنلزین، با ماده‌ای به نام تیرامین تداخل دارند. تیرامین در غذاهایی مانند پنیرهای کهنه، گوشت‌های فرآوری‌شده، برخی ترشیجات و بعضی نوشیدنی‌های تخمیری یافت می‌شود.
مصرف هم‌زمان مقادیر زیاد تیرامین با این داروها می‌تواند باعث افزایش شدید فشار خون شود و در موارد شدید، نیاز به مراقبت فوری پزشکی ایجاد کند.
​

​

 

[KHAZAAN]

(استامینوفن و مصرف زیاد الکل)

استامینوفن یکی از پرمصرف‌ترین داروهای مسکن است، اما مصرف هم‌زمان آن با الکل، به‌ویژه در افرادی که به‌طور مزمن الکل مصرف می‌کنند، می‌تواند خطر آسیب کبدی را افزایش دهد.
به همین دلیل، افرادی که الکل مصرف می‌کنند باید در مورد دوز و نحوه مصرف استامینوفن با پزشک یا داروساز مشورت کنند.
​

​

 

[KHAZAAN]

(بعضی داروها و نور خورشید)

برخی داروها مانند داکسی‌سایکلین، ایزوترتینوئین و بعضی داروهای مدر، حساسیت پوست به نور خورشید را افزایش می‌دهند.
در نتیجه، فرد ممکن است سریع‌تر دچار آفتاب‌سوختگی، قرمزی پوست، التهاب و تحریک پوستی شود. در طول مصرف این داروها، استفاده از ضدآفتاب و پرهیز از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض نور مستقیم خورشید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
​

​