نقد و بررسی نقد انیمه Hyakuemu (100 Meters)

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

در پسِ دویدن‌های بی‌وقفه‌ی زندگی، انیمه‌ی «صد متر» انگیزه‌مان را از ادامه دادن واکاوی می‌کند. همراه زومجی و نقد یکی از ضروری‌ترین آثار سال باشید.

در نگاهی ساده‌انگارانه، انیمه‌ی Hyakuemu (100 Meters) می‌رود کنارِ همان آثارِ انگیزشی‌ِ خاک‌‎خورده‌ای می‌نشیند که تاریخِ انقضای‌شان، یک روز بعد از تماشا است. اما «صد متر» چنین باورهایی را زیر پا له می‌کند تا با واقعیتِ بُرد و باختِ زندگی مواجه شود و حتی درک‌ِ ما را از این واقعیت به چالش بکشد. ماجرا از این قرار است: دونده‌ای بااستعداد به نامِ توگاشی (Togashi)ُ تصمیم می‌گیرد هم‌کلاسیِ...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

برای توگاشی – پسری که با استعدادِ دوندگی زاده شده – تعریف‌ها و تمجیدهای دوستانش آن‌چنان به چشم نمی‌آید، چون از آن موقع که به یاد دارد، بهترین بوده. برای او این موفقیت طبیعی است. جام‌ها و مدال‌هایش در پس‌زمینه‌‌ی اتاق، مات و بی‌اهمیت به نظر می‌رسند. در مدرسه، توگاشی همیشه چند سروگردن از بقیه جلوتر است؛ آن‌قدر جلوتر که همیشه روبرویش یک بن‌بستِ هیجانی قرار می‌گیرد، یک دیوارِ بتنی که پس از هر مسابقه به آن خیره می‌شود. وقتی که چهره‌اش را از چشمانِ دیوار می‌بینیم، می‌دانیم که بردِ بی‌چالشِ توگاشی – درحالی که نفس می‌گیرد و باقیِ دانش‌آموزان تازه به خطِ پایان می‌رسند – لذتِ معناداری به دنبال ندارد.
[IMG alt="تاگاشی در انیمه‌ی Hyakuemu (100...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

«دویدن» برای کومیا یک راهِ «فرار» است، حتی با اینکه می‌داند هیچ دردی را دوا نمی‌کند و تنها مُسکّنِ موقتی بیش نیست چون چشمانش را به واقعیتِ اطرافش کور و دردِ دویدن برای لحظه‌ای، او را از دردِ زندگی جدا می‌کند. به همین خاطر بی‌اختیار می‌دود. آن‌قدر می‌دود تا زمین بخورد. توگاشی متوجهِ نقصِ این چرخه می‌شود، پس به کومیا یک «هدف» والاتر برای دویدن می‌دهد: مسابقه‌ی دوی ۱۰۰ متر. قانونی که توگاشی به آن باور دارد: «این فقط یک ورزش نیست. پیشی گرفتن در دوی صدمتر از هر کسِ دیگری می‌تواند تقریباً هر مشکلی را حل کند». با این وجود، برداشتِ توگاشیِ بزرگسال از این حرف، فرسنگ‌ها با برداشتِ توگاشیِ نوجوان فاصله خواهد داشت؛ فاصله‌ای که با شکست‌های او در میدان وخیم‌تر می‌شود.
[IMG alt="تاگاشی در انیمه‌ی...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

جالب است که نیگامی در این نقطه با مصدومیتِ احتمالی دست‌وپنجه نرم می‌کند و نیمه‌ی راهِ مسابقه‌ی «نمایشی» از کمردرد می‌ایستد (موضوعی که در پرده‌ی دوم آشکارتر می‌شود). با تمامِ این‌ها، او حتی لحظه‌ای جویای یک رقابتِ ناسالم نیست، توگاشی را به چشمِ نسخه‌ی جوان‌ترِ خود می‌بیند و در مقاطعِ بعدی تکیه‌گاهی برای او می‌شود؛ قضیه‌ای که خلافِ آن در ذهنِ کومیا رشد می‌کند و شاید جرقه‌ی آن دقیقاً پیش از ملاقاتِ توگاشی و نیگامی زده شده باشد. برگردیم به آن مسابقه‌ی نمایشی، همان‌جایی که توگاشی در نیمه‌ی راه ایستاده بود. آخرِ خط، توگاشی همچنان خیره به جلویش است؛ بُن‌مایه/موتیفی (Motif) که بارها تکرار می‌شود تا پیروزی او را تُهی و بی‌شکوه قلمداد کند. توگاشی می‌داند این کمال‌گرایی‌اش است که او را به خط پایان...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

در تمامِ این مدت، کومیا از سکوی تماشاگران، مسابقه را زیرِ نظر دارد. انگار که خودش در کنارِ توگاشی و نیگامی مسابقه می‌دهد. وقتی هم که با توگاشی به خانه برمی‌گردد، اشاره می‌کند نیگامی به این خاطر دست از دویدن برداشت، چون می‌دانست قرار بود به توگاشی ببازد. کومیا فکر می‌کند که روزی، توگاشی می‌تواند رکورد زایتسو (Zaitsu) نامدار را جابه‌جا کند؛ زایتسویی که سال‌ها بعد با او دیدار خواهیم کرد. پس اگر کومیا امروز بتواند در رقابت با توگاشی از او پیشی بگیرد، شاید بتواند روزی هم زایتسو را از میان بردارد، درحالی که توگاشی، شکستنِ رکوردِ زایتسو را یک رویای محال می‌داند.
[IMG alt="تاگاشی و کومیا در انیمه‌ی Hyakuemu (100...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

اَکتِ یک به دو؛ از دویدنِ تنهای توگاشی تا میدانِ مسابقه با مقصدی نامعلوم و سیاه شدنِ همه‌چیز، نوید از یک تغییرِ اساسی در سبکِ انیمه می‌دهد. ورودِ رسمی به پرده‌ی دوم مصادف است با پررنگ‌شدنِ تکنیکِ روتوسکُپی (Rotoscoping) که هم گذار از دورانِ کودکی به نوجوانی را تشریح می‌کند و هم تنش و جدیتِ مسابقات را به رخ می‌کشد. حرکاتِ چشم‌ها، آنی و جنبشِ دهان‌ها، پرانرژی است که در ادامه بیشتر به آن‌ها خواهیم پرداخت اما فعلاً آساکوسا (Aoi Asakusa) از آن بیشترین بهره را برای طنازی و شیطنتِ کودکانه‌اش می‌برد. نکته‌ی جالب در اکتِ دوم، یعنی سه سال بعد این است که در زمینِ بیس‌بال شروع می‌شود تا نشان دهد هم توگاشی از دورانِ اوج فاصله گرفته و هم محبوبیتِ رشته‌ی دو و میدانی رو به افول است.
[IMG...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

«تو این دنیا، بعضی‌ها به دوی صدمتر اجازه می‌دن که تمامِ زندگی‌شون رو نابود کنه». نیگامی بی‌راه نمی‌گوید، تصور کنید سال‌ها تمرین و تلاش در ده ثانیه خلاصه شود و نتیجه‌ی همان ده ثانیه، آینده‌ی انسان را به او دیکته کند. می‌توانید «دوی صدمتر» را با هر هدفِ دیگری در زندگی عوض کنید تا ببینید غرق شدنِ بی‌پروا در آن هدف می‌تواند وجودیتِ یک فرد را به آن گره بزند، اسیرِ خود کند و با کوچک‌ترین ناکامی، او را به فروپاشی برساند. از‌ همین‌رو، جلوگیری تمام‌عیار از ناکامی، ترسِ اجتناب‌‌ناپذیری از شکست را در قلبِ انسان روشن می‌کند و نهایتاً پیروزی به هر قیمتی، تنها چیزی است که می‌تواند در مقابلِ این ترس قد علم کند و مواجهه با ناکامی را به تأخیر بیندازد.
[IMG alt="نمایی از انیمه Hyakuemu (100...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

اما زایتسو از آن دست کاراکترهای فرعی است که از لحاظِ تاثیرگذاری سربلند بیرون می‌آید، چرا که او سال‌ها بر تختِ قهرمانیِ دوی صدمتر نشسته و دیدنِ جهان از چشم‌های او، زاویه‌ای نو برای ما است. اضطراب در نگاهِ زایتسو همچون یک عنصرِ ضروری در فرمولِ پیروزی‌اش عمل می‌کند. او اتفاقاً از وجودِ اضطراب لذت می‌برد. به قولی دیگر، اضطراب موتورِ مُحرِکش است. واژگانِ شمرده و حساب‌شده‌ی زایتسو، از او یک پرستیژِ فیلسوفانه می‌سازد اما برداشتِ غلط از این پرستیژ، در پرده‌ی نهایی کار دستِ کومیا می‌دهد. چطور ممکن است؟

در غیابِ توگاشی، کومیا نیاز به یک خطِ مشیِ جدید برای...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

اگر تصمیمِ استودیوی Rock'n Roll Mountain در تمایزِ معنادارِ زمانِ روایت و تنشِ میدان با روتوسکپی را «جسورانه» تلقی کنیم، احتمالاً نزدیک‌ترین صفت به قرارگیریِ برداشتی بلند (Long Take) در حیاتی‌ترین رقابتِ پرده‌ی دوم «دیوانه‌وار» باشد. چیزی درباره‌ی شلاقِ قطراتِ آب بر دوشِ دوندگان بی‌تاب وجود دارد که نه با صرف لایواکشن و نه با شیوه‌های مرسومِ انیمه‌‌سازی می‌توانست این‌‌چنین نزدیک و ملموس جلوه کند. موسیقی چندلایه از درام و گیتار و شیپور را هم اضافه کنید تا با یکی از میخکوب‌کننده‌ترین سکانس‌های ورزشی تاریخ روبرو باشیم.

اما نتیجه‌ی این...

R.SHAHRAKI❁ · 12/6/26

در مصاحبه‌ای با کِنجی ایوایساوا (Kenji Iwaisawa)، کارگردانِ Hyakuemu از دو و میدانی با عنوان «ورزش رواقی» (Stoic Sport) یاد می‌کند و اگر این یک ورزشِ رواقی باشد، پس کومیا هم نمونه‌ای بی‌نقص از «شخصیتِ رواقی» (Stoic Character) است چرا که خیلی سخت می‌توان ذره‌ای از احساس یا کوچک‌ترین هیجانی در او پیدا کرد. در نتیجه، حدسِ اینکه او دقیقاً به چه چیزی فکر می‌کند یا چه احساسی دارد، به یک امرِ غیرممکن تبدیل می‌شود مگر در سکانس‌های کلیدی‌ تا نشان دهند حتی او هم خالی از هر عاطفه‌ یا هیجانی نیست.

اکتِ سوم و پرده‌ی نهایی، ما را به ده سال بعد...

نقد و بررسی نقد انیمه Hyakuemu (100 Meters)

موضوعات مشابه