آموزشی تاپیک جامع معانی ابیات

  • نویسنده موضوع نویسنده موضوع زهـرا دلاریـᥫ᭡
  • تاریخ شروع تاریخ شروع
  • پاسخ‌ها پاسخ‌ها 12
  • بازدیدها بازدیدها 8,549
  • کاربران تگ شده هیچ

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #1
در ادامه با معنی و مفهوم این بیت از شاهنامه فردوسی آشنا می شوید.
معنی بیت
چو فرزند را ديد مويش سپيد

بشد از جهان يکسره نااميد

هنگامی که فرزند تازه به دنیاآمده اش را زال و موسفید دید، از دیدن چهره او از زندگی ناامید شد.

مفهوم چو فرزند را ديد مويش سپيد …
این بیت از داستان زال و سیمرغ است. زمانی که سام، یکی از قهرمانان شاهنامه، پس از سال ها خداوند فرزند زیبایی به آنها عطا کرد. ولی این فرزند زیبا موهایش سفید بود. سام که تا به حال چنین صحنه ای ندیده بود، برایش عجیب آمد!

به همین دلیل فرزندش را در کوهی رها کرد و رفت. زال، همان پدر رستم است که طبق افسانه ها در کوهی کنار سیمرغ افسانه ای رشد کرد و بزرگ شد.
از حالات توصیف شده برای سام در این بیت به نظر می رسد که انتظار چنین فرزندی را نداشته و...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #2
در ادامه با معنی و مفهوم این تک بیت زیبا از پروین اعتصامی آشنا می شوید.

معنی بیت
رام تو نمی‌ شود زمانه

رام از چه شدی؟ رمیدن آموز

یعنی روزگار باب میل تو رفتار نمی کند و مطیع تو نیست.

تو برای چه رام زمانه شده ای؟ راه های مقابله کردن (با حوادث زمانه) را بیاموز

رمیدن: یعنی فرار کردن

رام شدن: مطیع و فرمانبردار کسی شدن

شعر کامل رام تو نمی شود زمانه
ای مرغک خرد، ز اشیانه پرواز کن و پریدن آموز

تا کی حرکات کودکانه در باغ و چمن چمیدن آموز

رام تو نمی شود زمانه رام از چه شدی، رمیدن آموز

مندیش که دام هست یا نه بر مردم چشم، دیدن آموز

شو روز بفکر آب و دانه هنگام شب، آرمیدن آموز

مفهوم شعر
۱- یعنی در زندگی باید ترس را کنار گذاشت و درس های فراوانی یاد گرفت. چیزهایی که در مقابله با حوادث...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #3
در ادامه با معنی و مفهوم این تک‌بیت زیبا از جناب سنایی غزنوی آشنا می شوید.

معنی بیت ضربت گردون دون آزادگان را خسته کرد
ضربتِ گردونِ دون، آزادگان را خسته کرد

معنی: زخم های روزگارِ پست و بی مقدار، انسان های آزاده و شریف را خسته و درمانده کرده است



کو دل آزاده‌ای کز تیغ او مجروح نیست

معنی: کدام انسان شریف و بزرگواری را دیده ای که قلبش از تیغ این روزگار پَست، مجروح و زخمی نشده باشد؟ (شکایت از روزگار)

مفهوم بیت
دنیا پستی و بلندی فراوان دارد اما پستی ها و سختی های آن برای انسان های آزاده و بزرگوار بیش از دیگران است. انسان هایی که ذلت، جهالت، دست نیاز دراز کردن سوی کسی، خودتحقیری برای منفعت طلبی، دروغ و نیرنگ برای پیشبرد اهداف، خیانت و هزاران پستی دیگر در این دنیا را تحمل نمی کنند و...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #4

معنی و مفهوم بیت​

حضوری گر همی خواهی از او غایب مشو حافظ

یعنی: ای حافظ! اگر می خواهی به حضور محبوب خود برسی، هرگز از یاد او غافل نشو



مَتٰی ما تَلْقَ مَنْ تَهْویٰ دَعِ الدُّنْیا و اَهْمِلْها

یعنی: هر زمان با چیزهایی در دنیا که به آن علاقه مند هستی رو به رو شدی، به خاطر رسیدن به یار، دنیا را رها کن و اهمیتی به آن نده.

متی: هر زمان که

تلق: برخورد کردی، مواجه شدی

مَن: آنچه

تهوی: دوست داری

دع: رها کن

اَهمِل: بی اهمیت و بی مصرف در نظر بگیر (ها: ضمیر مفعولی، به معنی آن را=دنیا را)

مفهوم بیت​

این بیت زیبا از حافظ به این مطلب اشاره دارد که وقتی انسان می خواهد به محبوب حقیقی خویش (در عرفان یعنی خداوند)...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #5

معنی و مفهوم بیت​

این بیت درباره زن عابده ای است که روز و شب خدا را عبادت کرده و رضای او را طلب می نمود. یک روز دزدی به خانه آنها آمد و چادر زن را دزدید. موقع برگشت راه فرار را پیدا نکرد و چادر را زمین گذاشت. در آن لحظه راه خروج را دید. دوباره چادر را برداشت بازهم راه را گم کرد. این کار را هفت نوبت تکرار کرد تا اینکه از سمت عبادتگاه صدایی آمد که:

ابلیس زَهره ندارد که گرد او گردد

دزد را کی زهره‌ی آن بود که گرد چادر او گردد

یعنی ابلیس جرئت ندارد به او نزدیک شود و آسیبی برساند چه رسد به اینکه دزد بخواهد چادر او را بدزدد!

این بیت اشاره به انسان های مومن و خالص دارد که انقدر ارتباطشان با خدا نزدیک است که شیطان یا آن همه حیله گری اش قدرت فریب...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #6

معنی بیت رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود​

رهرو آن نیست که گه تند و گهی خسته رود

رهرو آنست که آهسته و پیوسته رود

یعنی: رهرو (کسی که مسیری را می پیماید) به آن کس نمی گویند که گاهی چنان تند می رود که سریع خسته می شود و از حرکت باز می ایستد و گاهی چنان خسته است که به جایی نمی رسد. بلکه رهروی حقیقی آن کسی است که اعتدال را رعایت کرده و آهسته و پیوسته قدم بر میدارد؛ یعنی هم سرعتش خوب است هم همیشه در حرکت است و این حرکت او مقطعی نیست.

مفهوم بیت​

این بیت را که به صورت ضرب المثل در آمده است، معمولا برای افرادی به کار می برند که در ابتدا هیجان زده تصمیم گرفته و با عجله کاری را شروع می کنند تا به خیال خود سریعتر به...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #7

معنی و مفهوم بیت چون چراغ لاله سوزم​

چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما

یعنی: مانند چراغ لاله در خیابان های شما می سوزم (تا روشنایی بخش راه شما باشم)



ای جوانان عجم، جان من و جان شما

یعنی: ای جوانان غیر عرب! جان من و جان شما یکی است (همان قدر که جان خویش را عزیز می دارم، جان شما و رسیدن به آرمان های بزرگتان در نزد من عزیز و گرامی است.)

♦چراغ لاله به چراغ های مخصوصی گفته می شود که در پاکستان وجود داشته و شبیه لاله است. در ضمن، اقبال لاهوری شاعری مسلمان و اهل پاکستان می باشد.

متن کامل شعر​

این بیت از شعر زیر انتخاب شده است:

چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما

ای جوانان عجم جان من و جان شما


غوطه‌ها زد در ضمیر...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #8

معنی بیت​

خروشید و جوشید و برکند خاک

معنی: (اسب رستم) شیهه کشید و از شدت خشم پا بر زمین کوبید و همه جا را خاک فراگرفت. (زمین را از جا کند!)



ز سمش زمین شد همه چاک چاک

معنی: از (شدت کوبیده شدن) سُم او تمام زمین تکه تکه گشت!

مفهوم بیت​

رخش (=اسم اسب رستم) از شدت خشم سم خود را به زمین کوبید. در این بیت دارای آرایه اغراق و بزرگنمایی است مخصوصا آن جا که می گوید از شدت کوبیده شدن سم اسب رستم، زمین تکه تکه گشت! درواقع شاعر می خواهد مخاطب را به هیجان آورد و ماجرای جنگ رستم و حماسه آفرینی های او را بیشتر و پررنگ تر به تصویر کشد.

این بیت چند جمله دارد؟​

این بیت ۴ جمله دارد:

۱-...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #9

معنی بیت ای هدهد صبا به سبا می فرستمت​

ای هدهد صبا به سبا می فرستمت

بنگر که از کجا به کجا می فرستمت

یعنی: ای باد صبا که همچون هدهد نامه رسان سلیمان نبی هستی، تو را به سرزمین سبا می فرستم. دقت کن که از چه جایگاهی به کجا می فرستمت.

مفهوم بیت​

هدهد: پرنده ای شانه به سر است که در زمان حضرت سلیمان، نامه رسان ایشان بوده.

صبا: باد صبحگاهی

در اینجا باد صبا به هدهد سلیمان (ع) تشبیه شده. معمولا در اشعار شعرا، باد صبا نقش پیام رسان عاشق به معشوق را ایفا می کند. شاید یکی از دلایلش این باشد که عشاق، کسی را نمی توانند محرم راز خود بیابند. از این رو پیغام خود را به باد صبا می سپارند.

سبا: نام سرزمین ملکه ای...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

زهـرا دلاریـᥫ᭡

پرسنل مدیریت
مدیر تالار بیوگرافی
سطح
25
 
تاریخ ثبت‌نام
21/8/19
ارسالی‌ها
7,557
پسندها
10,733
امتیازها
62,673
مدال‌ها
41
  • نویسنده موضوع
  • مدیر
  • #10

معنی بیت چو خدا بود پناهت​

چو خدا بود پناهت چه خطر بود ز راهت

یعنی: وقتی خداوند، پشتیبان و نگهدار آدمی است، نباید از چیزی ترسید.



به فلک رسد کلاهت که سَرِ همه سَرانی

یعنی: خدا می تواند تو را عزیز و گرامی و برتر از همگان قرار دهد.

مفهوم بیت​

این بیت زیبای مولانا اشاره به این دارد که انسان وقتی خدا را حامی خود ببیند و به قدرت بی نهایت او ایمان داشته باشد، دیگر ترس و هراسی در زندگی برای او باقی نمی ماند و می تواند از بسیاری از مراحل دشوار زندگی بدون هیچ خطری گذر کند چرا که خداوند او را در پناه امن خویش حفظ می کند.

به فلک رسیدن کلاه کنایه از بالا رفتن رتبه و مقام انسان است؛ یعنی خدا این قدرت را دارد که بنده ای...
لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.
 

موضوعات مشابه

عقب
بالا