آموزشی آموزشی | اسطوره

[amın]

اسطوره‌ها روایت‌هایی هستند که مردم در دوران باستان برای درک مفهوم هستی و جهان خود، ساخته‌اند پس ریشه در گذشته‌ای دارد که مردم آن را واقعی می‌پنداشتند اما برای انسان امروزی واقعیت ندارد. برای مثال، بخش نخست «شاهنامه» فردوسی که از دوران کیومرث تا پادشاهی فریدون را در بر دارد، اساطیری است. شناخت اسطوره‌ها برای شناخت فرهنگ ملت‌های مختلف بسیار کاربردی است.

 

[amın]

اسطوره چیست؟​

اسطوره روایتی است که مردم دوران باستان از جهان و زندگی داشته‌اند بنابراین شامل چیزهایی است که برای انسان امروزی عجیب و غیرواقعی به نظر می‌رسد اما انسان دوران باستان به حقیقت آن‌ها اعتقاد داشته‌ است. پس به بیان دیگر، اسطوره، داستان‌ها و حکایت‌هایی بسیار قدیمی است که ژرف‌ساخت آن حقیقت (از نظر مردم دوره‌های باستان) و روساخت آن، افسانه (خیال غیر واقعی) است.

اسطوره‌ها روایت‌های انسان‌های دوران باستان از خود، جهان خود و آفریدگار هستند و به همین جهت، اسطوره همیشه با عقاید و باورهای مذهبی همراه است و علاوه بر آن، شامل اولین‌ها است یعنی اولین روز خلقت، اولین انسان، اولین فرمانروا، اولین تمدن و بسیاری اولین‌های دیگر را در بر دارد. برای مثال در بخش اساطیری...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

زمینه های اسطوره چیست؟​

در جدول زیر، مهم‌ترین زمینه‌ها یا ویژگی‌های اسطوره را به‌طور خلاصه آورده‌ایم و در بخش‌های بعدی هرکدام را جداگانه و با مثال، توضیح می‌دهیم.

[td width="414px"]

زمینه‌های اسطوره​

[/td][td width="414px"]

توضیح​

[/td]​

[td width="414px"]

آفرینش​

[/td][td width="414px"]

توضیح چگونگی خلق جهان و انسان​

[/td]​

[td width="414px"]

آفریننده​

[/td][td width="414px"]

توضیح آفریدگار این جهان و...​

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

تفاوت افسانه و اسطوره چیست؟​

اسطوره همیشه با عقاید مذهبی همراه است زیرا درباره باورهای اولیه و اساسی گروهی از انسان‌های باستان درباره هستی و زندگی خود است و این هستی باید آفریدگار و نظم خاصی داشته باشد که مذهب و ایدئولوژی از همین نقطه وارد اسطوره می‌شوند اما افسانه‌ها، روایت‌هایی تاریخی هستند که لزوماً با عقاید مذهبی و ایدئولوژیک همراه نیستند بلکه واقعیت‌ها را با اغراق و دادن ویژگی‌های فراطبیعی به انسان و سایر موجودات، روایت می‌کنند. در جدول زیر، مشخص کرده‌‌ایم که تفاوت‌های افسانه و اسطوره چیست.

 

[amın]

تفاوت حماسه و اسطوره چیست؟​

حماسه نوعی ادبی است که شامل شرح تلاش‌های یک ملت و قوم برای ساخت تمدن خود و رشادت‌های آن‌ها برای حفظ سرزمین یا شرافت خود است. پس اساطیر بخشی از حماسه هستند چون حماسه مانند اسطوره منحصر به تلاش‌های بشر باستانی برای درک هستی و تسلط بر آن نیست و گسترده‌تر از اسطوره است. با تماشای جدول زیر، درک می‌کنید که تفاوت حماسه با اسطوره چیست.


حماسه‌ها از نظر موضوع و قدمت خود به چندین نوع تقسیم می‌شوند که قدیمی‌ترین و اصیل‌ترین آن‌ها، حماسه اساطیری است که مربوط به دوران ماقبل تاریخ است و بر مبنای اساطیر شکل گرفته است. برای مثال در بخش اول «شاهنامه» فردوسی (یعنی پیدایش کیومرث تا...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

حماسه‌های اساطیری ایران​

حماسه‌های اساطیری ایرانی کم نیستند و آثار بسیاری به صورت نظم و نثر وجود دارند که روایت‌هایی از تلاش انسان‌های باستان برای فهم حیات، طبیعت و نظم مسلط بر آن را شرح داده‌اند. در فهرست زیر، نمونه‌هایی از آثار ادبی اساطیری ایرانی را آورده‌ایم.

• بخش نخست «شاهنامه» فردوسی
• منظومه‌های «مهریشت» و «زامیادیشت» در اوستا
• منظومه «گرشاسپ‌نامه» از اسدی طوسی
• «کارنامه اردشیر بابکان» به زبان پهلوی
• «شاهنامه ابوالمؤید بلخی» (از میان رفته است.)
• «شاهنامه ابومنصوری» (از میان رفته است.)

تا اینجا یاد گرفتیم اسطوره چیست و تفاوت‌ها و شباهت‌های اسطوره با افسانه و حماسه را نیز بررسی کردیم در...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

ویژگی های اسطوره چیست؟​

تا اینجا دانستیم اسطوره چیست و آموختیم که اسطوره به نوعی، رؤیای مشترک انسان‌های نخستین از زندگی و آینده خودشان است بنابراین اسطوره‌های نقاط مختلف دنیا و ملت‌های گوناگون، در بسیاری از موارد، ریشه یکسانی دارد. به این ریشه‌های مشترک بین اسطوره‌ها، الگوهای اسطوره می‌گوییم. پس بن‌مایه‌های اصلی اسطوره یا الگوهای اسطوره، مباحثی هستند که در اسطوره‌های مختلف وجود دارند و به نوعی شباهت میان تفکرات ملت‌های مختلف در شناخت هستی را نشان می‌دهند. الگو یا بن‌مایه‌های اصلی اسطوره را در فهرست زیر آورده‌ایم.

• آفرینش
• آفریننده
• باروری
• نجات
• ابدیت
• قهرمان
• توتم
• تابو

 

[amın]

آفرینش​

شاید مهم‌ترین پرسش‌های انسان‌های کهن این بوده است که چگونه، توسط چه فرد یا افرادی و به چه دلیلی آفریده شده‌اند. همه این سؤال‌های اساسی مربوط به الگوی آفرینش در اسطوره است. بخش زیادی از آثار اساطیری دنیا نیز مربوط به همین بن‌مایه است. مذهبی بودن اسطوره نیز به همین ویژگی برمی‌گردد زیرا بشر برای درک آفرینش خود، خدا یا خدایانی را تصور کرده است که او و این جهان را آفریده‌اند و تا ابد نیز در هستی او و سایر موجودات، اختیار و نقش دارند.

مثال​

تقریبا در هیچ‌یک از اسطوره‌ها، آفرینش از «پوچی» و «هیچ» آغاز نمی‌شود، بلکه آفرینش بعد از یک بی‌نظمی ایجاد می‌شود. برای مثال در اساطیر یونانی، زمین و آسمان و عشق، بعد از مفهومی به نام «خائوس» یا «کائوس...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

آفریننده​

اینکه چه‌کسی یا چه کسانی جهان و انسان را آفریده‌اند، سؤالی بسیار مهم برای انسان‌های دوران کهن بود زیرا انسان برای درک عظمت این جهان و نظم حاکم بر آن و بیهوده نبودن زندگی خود، به آفریدگاری نیاز داشت. پس الگوی آفریننده نیز یکی دیگر از بن مایه‌های اصلی اسطوره است.

مثال​

برای مثال در اساطیر یونان باستان، ابتدا یک آشفتگی ازلی به نام «خائوس» وجو دارد و سپس «گایا (خدای زمین)» و «اروس (خدای عشق)» ظاهر می‌شوند و گایا که مؤنث است، به‌تنهایی «اورانوس (خدای آسمان)» را به دنیا می‌آورد و حاصل ازدواج این دو خدا با هم، به وجود آمدن خدایان بعدی است. در معروف‌ترین بخش اساطیر یونانی نیز شاهد سه‌گانگی فرمانروایی زمین بین زئوس (خدای بهشت و آسمان‌ها)،...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[amın]

باروری​

«زایش» و باروری، از همان الگوی آفرینش و آفریننده شروع می‌شود، خدایانی که خود را به وجود می‌آورند و سپس خدایان دیگر و انسان‌ها را نیز می‌آفرینند. در ادامه، الگوی باروری به ادامه پیدا کردن نسل بشر و چگونگی آن می‌پردازد. کشاورزی برای ادامه حیات نسل بشر لازم است و انسان بعد از پی بردن به رازهای آفرینش خود، برای بقای خود تلاش کرده و راه کشت و برداشت گیاهان را یاد گرفته است. باروری در اساطیر با باروری طبیعی انسان‌ها متفاوت است.

مثال​

برای مثال در اسطوره ایرانی، از خون سیاوش که به ناحق کشته شده است، گیاهی همیشه‌سبز می‌روید که به نوعی ادامه زندگی سیاوش است. این شخصیت نوعی ایزد بوده و نامیرایی آن به صورت ادامه حیات در قالب یک گیاه، بیان شده...

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.