سخن بزرگان سخن بزرگان | ویلیام هازلیت

[~•°REZ-FA°•~]

در آغازِ یورش بریتانیا به فالکلندز در آوریل ۱۹۸۲، دولتِ مارگارت تاچر فقط برای دو فتوژورنالیست مجوز فعالیت صادر کرد ــ از میان آن‌ها که رد صلاحیت شدند می‌توان از عکاس بزرگی چون دان مک‌کالین نام برد ــ و تنها سه حلقه فیلم پیش از تصرف مجدد الجزایر در مه آن سال به لندن رسید؛ و به هیچ گزارش مستقیم تلویزیونی‌ای اجازه‌ی پخش داده نشد. از زمان جنگ کریمه به این‌سو، هرگز چنین محدودیت‌های گسترده‌ای در تهیه‌ی گزارش‌های مربوط به عملیات‌های نظامی بریتانیا وجود نداشت.
‌

 

[~•°REZ-FA°•~]

ترحم و نفرتی که تصاویری چون عکس‌ها منتقل می‌کنند نباید ما را از اندیشیدن به این موضوع بازدارند که چه بسیارند جنایت‌ها و کشتارهایی که هیچ تصویری از آن‌ها موجود نیست.
***
زمانی که مدام در معرض هجوم تصاویر هستیم و بارهاوبارها تماشای‌شان می‌کنیم، دیگر از گزندشان زخمی و شوکه نمی‌شویم. تصویر به مثابه شوک و تصویر به مثابه کلیشه دو تعبیر متفاوت از یک پدیده هستند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

در عصر هجوم اطلاعات، عکس روشی سریع برای درک یک واقعه و وسیله‌ای جمع‌وجور برای به خاطر سپردن است. عکس به‌مثابه یک نقل‌قول، پند یا ضرب‌المثل عمل می‌کند. هر یک از ما در ذهن خود صدها دسته عکس ذخیره کرده‌ایم که برای به خاطر آوردن آماده‌اند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

امروزه چه کسی باور دارد جنگ منسوخ خواهد شد؟ هیچ‌کس، حتی مدافعان صلح! تنها می‌توان امیدوار بود (هر چند به‌عبث) که نسل‌کشی خاتمه یابد، و آن‌ها که قوانین جنگ را بی‌رحمانه زیر پا می‌گذارند (از آن‌جا که جنگ قوانینی دارد که نظامیان باید آن‌ها را رعایت کنند) محاکمه شوند، و جلو جنگ‌هایی که با مذاکره حل‌وفصل می‌شوند گرفته شود و راهبردهای جدید جای درگیری مسلحانه را بگیرند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

برای آن دسته از افرادی که می‌اندیشند حق یک سو نشسته و ظلم در سوی دیگر است و جنگ باید ادامه پیدا کند، تنها مسئله‌ی مهم این است که دقیقاً چه کسی و به دست که کشته شده است. برای یک یهودی اسراییلی، عکس بچه‌ای که در یک حمله‌ی جنگی به پیتزافروشی اسبارو در مرکز شهر اورشلیم تکه‌تکه شده، در وهله‌ی اول عکسی است از یک بچه‌ی یهودی که یک بمب‌گذار انتحاری فلسطینی تکه‌پاره‌اش کرده؛ و برای یک فلسطینی، عکس بچه‌ای که در غزه با یک گلوله‌ی تانک کشته شده، در نگاه نخست عکسی است از یک بچه‌ی فلسطینی‌ای که یک جنگ‌افزار اسراییلی هزارتکه‌اش کرده است؛ اما برای نظامیان هویت همه‌چیز است. و همه‌ی عکس‌ها در صفِ انتظار می‌نشینند تا با شرح و زیرنویس توجیه یا تحریف شوند.

 

[~•°REZ-FA°•~]

این‌که حقیقتاً به جنگ نفرت ورزیده شود وضعیت خاصی می‌طلبد (زیرا دورنمای کشتار الزاماً برای ایجاد این نفرت کافی نیست)؛ اما آن زمان که جنگ فروکش کند، مدارکی که عکاسان گرد آورده‌اند و بر این باورند که از حقایق پرده خواهد گشود بسیار به درد خواهند خورد؛ حال اگر دادخواهی وجود نداشته باشد.

 

[~•°REZ-FA°•~]

شوک می‌تواند عادی و فرسوده شود؛ حتی اگر نشود، بعد مدتی نادیده گرفته می‌شود. مردم راهکارهای خود را برای مصون‌ماندن از رنج دارند ــ برای آن‌ها که راغب به ترک نیستند، این عکس‌ها تنها اطلاعاتی ناخوشایند محسوب می‌شوند. وقتی کسی می‌تواند به ترس در زندگی واقعی عادت کند، پس می‌تواند وحشتِ برآمده از تماشای برخی عکس‌ها را تاب آورد.

 

[~•°REZ-FA°•~]

به این دلیل که در وجود بشر، عشق به شر و سنگدلی، به اندازه‌ی عشق به ترحم، طبیعی است.
***
این استدلال که زندگی مدرن شامل برنامه‌های ناخوشایند و دلهره‌آوری است که ما به‌تدریج به ه*رز و ضلالتش عادت می‌کنیم، اساس نقد مدرنیته به شمار می‌رود ــ نقدی که به اندازه‌ی خودِ مدرنیته قدمت دارد.

لطفا برای مشاهده کامل مطالب در انجمن ثبت نام کنید.

 

[~•°REZ-FA°•~]

اگر این عکس‌ها شما را نیازارند، اگر از آن‌ها روی برنگردانید و تلاشی برای از بین بردن این وحشی‌گری نکنید، به‌نظر وولف از ویژگی‌های یک سیرت دیوصفت برخوردارید. او همچنین خاطرنشان می‌کند ما دیو نیستیم و به طبقه‌ی فرهیخته تعلق داریم. قصور ما غرق شدن در تخیل و همدردی است: ما نتوانسته‌ایم واقعیت را در ذهن بپرورانیم.

 

[~•°REZ-FA°•~]

از اهمیتی ویژه برخوردارند و صرفاً در امنیت به سر می‌برند، ترجیحاً، نادیده‌اش می‌گیرند.
***
اولین عذر موجه برای ثبت تصاویر با جزییات دقیق و رقت‌آور از جسد سربازان که بی‌شک تابوشکنی محسوب می‌شد، همانا، وظیفه‌ی مستندسازی بود.